Komunikat – Brak dodatkowego wezwania profesjonalnego pełnomocnika do opłaty zgodny z Konstytucją (SK 12/19)
8 kwietnia 2025 r. TK orzekł w sprawie SK 12/19, że art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono. Zdanie odrębne do wyroku złożył Justyn Piskorski.
Badana regulacja dotyczy pism wniesionych przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, gdy wniosek o zwolnienie z kosztów złożony przed upływem terminu do opłaty zostaje oddalony. Zamiast dodatkowego wezwania przewiduje tygodniowy termin biegnący od doręczenia postanowienia albo jego ogłoszenia na posiedzeniu jawnym. Jeżeli dopuszczalne zażalenie na odmowę zostało złożone w terminie, początek terminu wiąże się z doręczeniem lub ogłoszeniem postanowienia oddalającego zażalenie.
Skarżąca zarzucała nierówne traktowanie zależnie od tego, czy profesjonalny pełnomocnik wniósł o zwolnienie z kosztów już w apelacji, czy dopiero później. TK nie podzielił tej oceny. Przyjął, że w obu przypadkach obowiązuje taki sam tygodniowy termin i taki sam sposób poinformowania o ostatecznym rozstrzygnięciu wniosku.
W ocenie Trybunału doręczenie albo ogłoszenie postanowienia pełni funkcję informacyjną porównywalną z wezwaniem do opłaty. Profesjonalny pełnomocnik powinien znać wynikający z ustawy obowiązek i termin. Odrzucenie środka odwoławczego nieopłaconego na czas TK uznał za konsekwencję niedochowania wymagań proceduralnych, a nie naruszenie prawa do sądu.
Trybunał zaakcentował, że ocena dotyczy strony reprezentowanej przez profesjonalistę. W tych warunkach uznał wymagania za nienadmierne. Składowi przewodniczył Jarosław Wyrembak, sprawozdawcą był Rafał Wojciechowski, a ponadto orzekali Justyn Piskorski, Jakub Stelina i Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/brak-wezwania-strony-postepowania-reprezentowanej-przez-profesjonalnego-pelnomocnika-do-oplacenia-apelacji-w-przypadku-odmowy-zwolnienia-jej-od-kosztow-sadowych-2. Data dodania i pozyskania: 2025-04-09. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.