Komunikat – Arbitralna podstawa wynagrodzeń sędziowskich na 2023 rok (K 1/23)

8 listopada 2023 r. TK jednogłośnie uznał art. 8 i 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. za niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji, a jej art. 7 za niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji. Wyrok K 1/23 dotyczy zasad ustalania podstawy wynagrodzeń sędziów, w tym sędziów TK.

Połączone wnioski złożyli Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego i Krajowa Rada Sądownictwa. Zakwestionowane przepisy zastąpiły odwołanie do przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale poprzedniego roku kwotą 5444,42 zł jako podstawą obliczania wynagrodzenia zasadniczego. Kwota ta nie oznacza całego wynagrodzenia każdego sędziego.

Trybunał przypomniał, że odstępstwa wprowadzano już w latach 2021 i 2022, przesuwając rok przyjmowany do obliczeń. Rozwiązanie na 2023 r. całkowicie zerwało jednak powiązanie podstawy ze wskaźnikiem przeciętnego wynagrodzenia.

TK odwołał się do warunków ochrony wynagrodzenia sędziowskiego określonych w wyroku K 1/12. Za kluczowy uznał wymóg wykluczenia uznaniowości. Jego zdaniem kolejne odmienne rozwiązania nie tworzyły spójnego mechanizmu, a kwotowe ustalanie podstawy pozbawiało sędziów gwarancji przewidywalności i ochrony przed arbitralnymi decyzjami ustawodawcy.

Konstytucyjne wymaganie wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu i zakresowi obowiązków TK powiązał z ochroną statusu sędziowskiego. Rozstrzygnięcie obejmuje wskazane przepisy ustawy na 2023 r.; w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Przewodniczył Bartłomiej Sochański, sprawozdawcą był Rafał Wojciechowski. W składzie zasiadali także Stanisław Piotrowicz, Piotr Pszczółkowski i Michał Warciński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12457-okreslenie-ustalenia-podstawy-wynagrodzenia-zasadniczego-sedziego-na-rok-2023. Data dodania i pozyskania: 2023-11-09. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.