Komunikat – Sąd musi móc dostosować karę za spóźnione sprawozdanie paliwowe (P 3/23)

17 października 2024 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł w sprawie P 3/23, że przepis uniemożliwiający sądowi powszechnemu miarkowanie kary za nieterminowe złożenie sprawozdania paliwowego narusza Konstytucję. Wyrok dotyczy art. 56 ust. 2h pkt 4 w związku z art. 56 ust. 1 pkt 12b Prawa energetycznego w odniesieniu do sprawozdań wymaganych przez art. 43d ust. 1 tej ustawy.

TK stwierdził niezgodność w opisanym zakresie z art. 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji. Postępowanie w pozostałej części umorzono, a orzeczenie zapadło jednogłośnie. Zakres sentencji obejmuje możliwość sądowego dostosowania wysokości sankcji; nie znosi samego obowiązku sprawozdawczego.

W komunikacie Trybunał wyjaśnił, że problem tworzy połączenie trzech elementów: stałej kwoty kary, automatycznego jej nakładania oraz takiej kontroli sądu, która pozwala jedynie uchylić wadliwą decyzję, bez samodzielnego obniżenia sankcji. Każdy z tych elementów rozpatrywany oddzielnie nie musi naruszać Konstytucji. Łączne zastosowanie może jednak uniemożliwić proporcjonalną reakcję na konkretne uchybienie.

TK przypomniał, że administracyjna odpowiedzialność oparta na samym naruszeniu obowiązku nie powinna być odpowiedzialnością absolutną. Sąd rozpoznający odwołanie musi mieć możliwość realnego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, a więc uwzględnienia okoliczności istotnych dla ciężaru nakładanej dolegliwości.

Zdaniem Trybunału sąd nie może być sprowadzony do zatwierdzania nieproporcjonalnej sankcji wymierzonej przez organ administracji tylko dlatego, że ustawowa kwota nie pozostawia mu pola do oceny. Rozstrzygnięcie wiąże zatem zasadę proporcjonalnej reakcji państwa z podziałem władz i konstytucyjną rolą sądów.

Składowi przewodniczył Rafał Wojciechowski, sprawozdawcą był Bartłomiej Sochański; orzekali również Zbigniew Jędrzejewski, Krystyna Pawłowicz i Jarosław Wyrembak.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/obowiazek-nalozenia-administracyjnej-kary-pienieznej-za-zlozenie-po-terminie-sprawozdania-o-rodzajach-i-ilosci-wytworzonych-przywiezionych-i-wywiezionych-paliw-cieklych-a-takze-ich-przeznaczeniu-3. Data dodania i pozyskania: 2024-10-18. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.