Komunikat – Zapowiedź kontroli zmian Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (U 1/24)

Na 16 maja 2024 r. o godz. 11.00 Trybunał Konstytucyjny zapowiedział rozpoznanie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie U 1/24. Dotyczy on rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 lutego 2024 r. zmieniającego Regulamin urzędowania sądów powszechnych, w tym zasad przydzielania spraw o wyłączenie sędziego.

KRS kwestionuje wszystkie trzy paragrafy rozporządzenia, ponieważ projekt nie został przedstawiony Radzie do zaopiniowania. Wiąże ten zarzut z art. 7 i art. 186 ust. 1 Konstytucji oraz swoim zadaniem ochrony niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Szczegółowe zarzuty wobec § 1 dotyczą ponadto zakresu kompetencji ministra i skutków nowych reguł dla składów orzekających.

Zdaniem Rady minister przekroczył upoważnienie ustawowe z art. 41 § 1 prawa o ustroju sądów powszechnych. Pod pozorem regulacji czynności administracyjnych miał wprowadzić nowe przesłanki bezwzględnego wyłączenia sędziego, wykraczające poza kodeks postępowania karnego i kodeks postępowania cywilnego. Wnioskodawca uważa, że taka materia powinna zostać określona ustawą, a nie rozporządzeniem; przywołuje art. 92 ust. 1 i art. 176 ust. 2 Konstytucji.

KRS podnosi również, że zmiana sposobu przydzielania spraw może prowadzić do niewłaściwego składu sądu i wydłużenia postępowania, co łączy z prawem do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Różnicowanie sędziów ze względu na okoliczności ich powołania ocenia jako ingerencję w niezawisłość oraz podważenie skutków aktu powołania przez Prezydenta RP, chronionych jej zdaniem przez art. 178 ust. 1 i art. 179 Konstytucji.

Ostatnia grupa zarzutów odwołuje się do mocy wiążącej orzeczeń TK. Według KRS rozporządzenie pomija skutki wyroku z 20 kwietnia 2020 r. w sprawie U 2/20, co miałoby naruszać art. 190 ust. 1 Konstytucji. Są to twierdzenia wnioskodawcy poddawane kontroli. Składowi ma przewodniczyć Zbigniew Jędrzejewski, sprawozdawcą jest Bogdan Święczkowski, a trzecim członkiem Krystyna Pawłowicz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/12752-rozporzadzenie-ministra-sprawiedliwosci-regulujace-rozpoznanie-wnioskow-o-wylaczenie-sedziego-z-powodu-okolicznosci-jego-powolania. Data dodania i pozyskania: 2024-05-10. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.