Komunikat – TK o likwidacji publicznego radia i telewizji oraz kompetencjach wobec zarządów (K 29/23)
18 stycznia 2024 r., po rozprawie prowadzonej 16 i 18 stycznia, TK wydał wyrok w sprawie K 29/23. Orzeczenie dotyczy stosowania prawa spółek do jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Zawiera dwa rozstrzygnięcia o niekonstytucyjności w zakresie likwidacji oraz umorzenie części dotyczącej odwoływania zarządów, któremu towarzyszy stanowisko TK o braku badanej normy w systemie prawa.
W pierwszym punkcie TK uznał za niezgodny z art. 2 Konstytucji art. 26 ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji w zakresie pomijającym wyraźne wskazanie art. 459–478 Kodeksu spółek handlowych jako wyjątków od stosowania kodeksu do jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Trybunał przyjął, że pozostałe przepisy systemu prawa, w tym art. 27–30 ustawy medialnej, wykluczają rozwiązanie i likwidację tych jednostek.
W drugim punkcie za sprzeczne z art. 2 Konstytucji uznał przepisy art. 459–478 Kodeksu spółek handlowych rozumiane w ten sposób, że same przez się obejmują jednostki publicznej radiofonii i telewizji. TK uzasadnił tę ocenę ustawowym obowiązkiem utworzenia i ciągłego działania publicznego radia i telewizji oraz realizowania przez nie zadań, także o randze konstytucyjnej. Wskazał na szczególny publicznoprawny charakter tych podmiotów i niespójność, jaką dostrzegł w ogólnym odesłaniu do prawa spółek.
Część odnoszącą się do odwoływania członków zarządów przez walne zgromadzenie umorzono. TK stwierdził, że norma przedstawiona w punkcie drugim wniosku nie istnieje: art. 26 ust. 4 w związku z art. 27 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji wyłącza stosowanie art. 368 § 4 zdania drugiego Kodeksu spółek handlowych. W sentencji Trybunał wyraził ocenę, że decyzje wydane na tej podstawie wobec jednostek publicznej radiofonii i telewizji nie wywołują skutków prawnych. Nie było to odrębne orzeczenie o niekonstytucyjności tego przepisu kodeksu.
W komunikacie TK powołał argumentację Prokuratora Generalnego dotyczącą szczególnego charakteru ustawy medialnej i pierwszeństwa jej przepisów wobec ogólnych zasad kodeksowych. W odniesieniu do zarządów uznał, że kompetencja do odwołania członka zarządu przysługuje wyłącznie Radzie Mediów Narodowych. Stanowiska te dotyczą jednostek publicznej radiofonii i telewizji określonych w ustawie; komunikat nie stanowi podstawy do automatycznego rozszerzania ich na inne podmioty.
W pozostałym zakresie postępowanie także umorzono. Wyrok zapadł większością głosów, ze zdaniem odrębnym Krystyny Pawłowicz. Składowi przewodniczyła Julia Przyłębska; sprawozdawcami byli Krystyna Pawłowicz i Jarosław Wyrembak, a pozostali członkowie to Stanisław Piotrowicz oraz Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12595-stosowanie-do-jednostek-publicznej-radiofonii-i-telewizji-przepisow-umozliwiajacych-likwidacje-spolek-akcyjnych-oraz-przepisow-umozliwiajacych-odwolanie-lub-zawieszenie-w-czynnosciach-przez-walne-zgromadzenie-czlonka-zarzadu. Data dodania i pozyskania: 2024-01-19. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.