Komunikat – Sposób liczenia okresów składkowych wymaga regulacji ustawowej (SK 109/20)

13 grudnia 2023 r. TK uznał § 31 rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe za niezgodny z art. 67 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji. Wyrok SK 109/20 dotyczy umieszczenia zasad obliczania okresów składkowych i nieskładkowych w rozporządzeniu zamiast w ustawie.

Przepis określa sposób sumowania lat, miesięcy i dni oraz przeliczania niepełnych miesięcy i dniówek roboczych. Skarga wskazywała na różnice między okresami przerywanymi i nieprzerwanymi, lecz Trybunał rozstrzygnął sprawę od strony właściwego poziomu regulacji prawnej.

TK podkreślił, że sposób liczenia okresów wpływa na spełnienie warunków przyznania świadczenia, a więc stanowi istotny element zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji jego zakres i formy powinny być określone ustawą.

Trybunał uznał, że minister samodzielnie uregulował materię zastrzeżoną dla ustawodawcy na podstawie upoważnienia, które nie zawierało wystarczających wytycznych dotyczących metody obliczeń. Rozporządzenie powinno jedynie uzupełniać rozwiązania ustawowe, nie przesądzać o zasadniczych warunkach prawa do świadczenia.

Utratę mocy całego § 31 odroczono o dwanaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Ma to umożliwić przygotowanie zmian i uniknięcie luki w prawie. Termin biegnie od urzędowego ogłoszenia, nie od dnia wydania wyroku.

TK wyraźnie zaznaczył, że nie wybrał nowej metody liczenia okresów ani nie ocenił, która jest optymalna. Ustawodawca powinien uwzględnić równość, zakaz dyskryminacji i sprawiedliwość społeczną. Pozostałe zarzuty umorzono.

Orzeczenie zapadło jednogłośnie w składzie: Zbigniew Jędrzejewski jako przewodniczący, Andrzej Zielonacki jako sprawozdawca oraz Michał Warciński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12544-zroznicowanie-prawa-do-swiadczenia-przedemerytalnego-w-zaleznosci-od-tego-czy-okresy-uprawniajace-do-tego-swiadczenia-sa-przerywane-badz-nieprzerwane. Data dodania i pozyskania: 2023-12-14. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.