Komunikat – Różne stawki podatku dla garaży w budynkach mieszkalnych niezgodne z Konstytucją (SK 23/19)

18 października 2023 r. TK wydał wyrok SK 23/19 dotyczący podatku od garaży w budynkach mieszkalnych. Uznał za niekonstytucyjne przepisy w zakresach pozwalających traktować garaż o odrębnej własności jako część niemieszkalną oraz uzależniać stawkę podatku od wyodrębnienia jego własności. Utratę mocy w zakwestionowanych zakresach odroczono do końca 31 grudnia 2024 r.

Kontrola objęła powiązane przepisy art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. TK badał utrwalone rozumienie tych regulacji, ukształtowane m.in. uchwałą NSA z 27 lutego 2012 r., a nie pojedynczą decyzję podatkową.

Pierwsze rozstrzygnięcie dotyczy wymaganej jasności przepisów daninowych. Trybunał uznał za niezgodną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji możliwość zaliczania wyodrębnionego garażu w budynku mieszkalnym do części niemieszkalnych. Podkreślił, że obowiązku podatkowego nie można konstruować przez dowolne korzystanie z klasyfikacji i regulacji pozapodatkowych, do których ustawa nie odsyła.

Drugie rozstrzygnięcie dotyczy równości i ochrony praw majątkowych. Zróżnicowanie stawki dla garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym zależnie od tego, czy jest przedmiotem odrębnej własności, TK uznał za niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji. Funkcja garażu pozostaje taka sama mimo różnej organizacji własności, a odrębna księga wieczysta nie uzasadnia wielokrotnie wyższego podatku.

Wyrok odnosi się do wskazanych zakresów opodatkowania garaży w budynkach mieszkalnych. Nie ustanawia ogólnej stawki dla każdego rodzaju garażu ani nie znosi podatku od takich nieruchomości.

Odroczenie oznacza, że zakwestionowane normy mają przestać obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Trybunał uzasadnił ten termin potrzebą przygotowania zmian ustawowych, rocznym charakterem stawek, ochroną pewności prawa i zapewnieniem gminom środków na zadania publiczne. Uwzględnił także skutki możliwej dużej liczby postępowań wznowieniowych.

Odrębnie TK potraktował skarżących, którzy zainicjowali kontrolę. Wskazał, że mimo odroczenia powinni móc dochodzić ponownej oceny własnych rozstrzygnięć przy użyciu właściwych środków proceduralnych, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji. Takie podejście ma zapewnić skuteczność skargi konstytucyjnej w ich konkretnej sprawie.

Trybunał zaapelował również o szerszą zmianę mechanizmu opodatkowania nieruchomości. Podkreślił swobodę ustawodawcy w określaniu przedmiotu, podmiotów i stawek podatku, pod warunkiem zachowania standardów konstytucyjnych wskazanych w wyroku.

W pozostałym zakresie postępowanie umorzono. Wyrok zapadł większością głosów; zdanie odrębne zgłosił Jarosław Wyrembak. Przewodniczył Wojciech Sych, sprawozdawcą był Jakub Stelina, a w składzie zasiadali również Zbigniew Jędrzejewski i Bogdan Święczkowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12435-podatek-od-nieruchomosci-wyodrebnienie-garazu-jako-przedmiotu-odrebnej-wlasnosci. Data dodania i pozyskania: 2023-10-19. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.