Komunikat – Zakaz prowadzenia pojazdów nie uzasadnia automatycznej odmowy zwrotu innych kategorii (SK 23/21)
4 lipca 2023 r. TK uznał za niekonstytucyjne przepisy uniemożliwiające odzyskanie dokumentu prawa jazdy w zakresie posiadanych kategorii nieobjętych sądowym zakazem prowadzenia pojazdów. Sprawa SK 23/21 dotyczyła art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
TK stwierdził naruszenie art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. W sprawie skarżącego sąd karny orzekł pięcioletni zakaz dotyczący pojazdów kategorii B, natomiast starosta odmówił wydania dokumentu także w zakresie innych kategorii.
Zdaniem Trybunału sankcja administracyjna i środek karny, choć należą do różnych reżimów prawnych, mają podobną dolegliwość i służą zbliżonym celom prewencyjnym oraz represyjnym. Odmowa administracyjna w praktyce rozszerzała zakres zakazu określony przez sąd.
TK wskazał, że w wyniku tej konstrukcji zainteresowany tracił możliwość legalnego kierowania także pojazdami, których nie obejmowało orzeczenie karne. Ustawowe rozszerzenie następowało niezależnie od treści indywidualnego rozstrzygnięcia sądu.
Wyrok ma charakter zakresowy: nie usuwa całych wskazanych przepisów, lecz kwestionuje normę odbierającą osobie już posiadającej uprawnienia możliwość odzyskania dokumentu w zakresie nieobjętym zakazem. Nie dotyczy zniesienia samego sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.
Orzeczenie zapadło większością głosów, a pozostałą część postępowania umorzono. Przewodniczył Bogdan Święczkowski, sprawozdawcą był Andrzej Zielonacki; orzekali Stanisław Piotrowicz, Piotr Pszczółkowski i Jakub Stelina.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12335-odmowa-zwrocenia-prawa-jazdy-obejmujacego-kategorie-uprzednio-posiadane-a-nieobjete-orzeczonym-srodkiem-karnym-zakazu-prowadzenia-pojazdow-mechanicznych. Data dodania i pozyskania: 2023-07-05. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.