Komunikat – Szczególny staż rentowy bez doliczania okresów rolniczych zgodny z Konstytucją (SK 75/19)

18 kwietnia 2023 r. TK uznał art. 58 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za zgodny z art. 67 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji w zakresie, w jakim nie pozwala uzupełnić okresu składkowego okresami wskazanymi w art. 10 ust. 1 i 2 tej ustawy. Sprawa SK 75/19 dotyczyła szczególnej drogi uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Badany przepis zwalnia osobę całkowicie niezdolną do pracy z wymogu wykazania pięciu lat okresów składkowych i nieskładkowych w ostatnim dziesięcioleciu, jeżeli posiada ona co najmniej 25 lat okresów składkowych w przypadku kobiety albo 30 lat w przypadku mężczyzny. Spór dotyczył możliwości doliczenia do tego stażu okresów ubezpieczenia rolniczego.

Trybunał uznał tę regulację za dodatkowy wyjątek poszerzający dostęp do renty, a nie za ograniczenie wcześniej przysługującego prawa. Ustawodawca może przyznać takie ułatwienie osobom z odpowiednio długim stażem wyłącznie w powszechnym systemie ubezpieczeń.

TK podkreślił odrębność systemu powszechnego i rolniczego, w tym różnice w finansowaniu świadczeń. Zdaniem Trybunału okresy, w których ubezpieczony nie uczestniczył w tworzeniu danego funduszu, nie muszą być uwzględniane przy nabywaniu świadczeń wypłacanych z tego funduszu.

Prawo do zabezpieczenia społecznego obejmuje różne powiązane formy ochrony, w tym ubezpieczenie, zaopatrzenie i pomoc społeczną. TK nie stwierdził, aby badany dodatkowy wyjątek naruszał istotę tego prawa. Wyrok nie dotyczy generalnego zakazu uwzględniania okresów rolniczych we wszystkich świadczeniach.

Orzeczenie zapadło większością głosów; pozostałą część postępowania umorzono. Przewodniczył Andrzej Zielonacki, sprawozdawcą był Jakub Stelina; orzekali także Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz i Rafał Wojciechowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12230-odmowa-przyznania-prawa-do-renty-z-tytulu-niezdolnosci-do-pracy-poprzez-nieuwzglednienie-do-okresow-skladkowych-okresow-oplacania-skladek-na-ubezpieczenie-spoleczne-przez-rolnikow. Data dodania i pozyskania: 2023-04-19. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.