Komunikat – Brak zażalenia osoby bliskiej na odmowę telefonu zgodny z Konstytucją (SK 32/19)
22 czerwca 2022 r. TK uznał za zgodny z art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji art. 217c § 4 Kodeksu karnego wykonawczego w zakresie, w jakim nie przyznaje osobie najbliższej prawa do zaskarżenia odmowy kontaktu telefonicznego z tymczasowo aresztowanym. Kontrola dotyczyła bliskiego, który sam wystąpił o taki kontakt.
Przepis pozostawia prawo do zażalenia osobie tymczasowo aresztowanej. Skarżąca uważała, że skoro odmowa wpływa również na prawa osoby najbliższej, ustawodawca powinien przyznać jej własny środek zaskarżenia.
Trybunał ocenił ograniczenie jako przydatne do zapewnienia sprawnego i szybkiego postępowania karnego oraz rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Powiązał te wartości z konstytucyjną przesłanką ochrony porządku publicznego.
Zdaniem TK rozwiązanie nie znosi kontroli odmowy, lecz pozostawia decyzję o jej uruchomieniu aresztowanemu. Trybunał podkreślił, że rozmowa wymaga woli obu stron, a bez zgody samego aresztowanego nie dojdzie do skutku nawet wtedy, gdy bliski uzyska zgodę organu. Wskazał także, że ewentualne wydłużenie postępowania i stosowania aresztu dotyka przede wszystkim osoby pozbawionej wolności.
Na tej podstawie TK uznał ograniczenie za konieczne i proporcjonalne oraz nie dopatrzył się pominięcia prawodawczego. Wyrok odnosi się do badanego zakresu prawa do zażalenia, nie do każdej odmowy rozmowy w indywidualnej sprawie.
Orzeczenie zapadło większością głosów. Zdania odrębne zgłosili Zbigniew Jędrzejewski i Andrzej Zielonacki. Przewodniczył Zbigniew Jędrzejewski, sprawozdawcą był Wojciech Sych; orzekali również Justyn Piskorski i Julia Przyłębska. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11921-brak-mozliwosci-zlozenia-przez-osobe-najblizsza-zazalenia-na-zarzadzenie-prokuratora-nie-uwzgledniajacego-jej-wniosku-o-kontakt-telefoniczny-z-osoba-tymczasowo-aresztowana. Data dodania i pozyskania: 2022-06-23. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.