Zapowiedź – Gminne przepisy porządkowe i zakazy zagrożone grzywną (K 12/20)
TK opublikował zapowiedź sprawy K 12/20 z wniosku Rady Miejskiej Leszna. Dotyczy ona możliwości wydawania przez gminę przepisów porządkowych zagrożonych grzywną, gdy dana kwestia została już uregulowana w przepisach powszechnie obowiązujących, lecz bez sankcji karnej lub wykroczeniowej.
Kontrola obejmuje art. 40 ust. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Wnioskodawca kwestionuje ograniczenie, które w jego ocenie uniemożliwia ustanowienie lokalnych zakazów także wtedy, gdy są one niezbędne dla ochrony życia, zdrowia, porządku i bezpieczeństwa publicznego, a regulacje ustawowe okazują się nieskuteczne. Jako wzorce wskazano art. 16 ust. 2 oraz art. 166 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Bezpośrednim tłem wniosku była próba przeciwdziałania sprzedaży tzw. dopalaczy pod pozorem prowadzenia działalności gospodarczej. Rada wskazuje, że gmina powinna mieć narzędzia pozwalające skutecznie reagować na takie zagrożenia, również gdy ustawodawca przewidział już regulację danego rodzaju zachowania.
Wnioskodawca rozróżnia sankcje administracyjne i grzywny wymierzane według prawa wykroczeń. Utrzymuje, że te pierwsze mogą być niewystarczające wobec zachowań poważnie zagrażających życiu i zdrowiu. Postuluje możliwość ustanawiania przez gminę zakazów obwarowanych grzywną, mimo istnienia ustawowych zakazów zabezpieczonych sankcjami innego rodzaju.
Rada wiąże swoje zarzuty z konstytucyjną samodzielnością samorządu oraz możliwością skutecznego wykonywania zadań własnych w zakresie porządku publicznego i bezpieczeństwa mieszkańców. Są to argumenty wniosku skierowanego do TK; zapowiedź nie stwierdza, że gminy uzyskały nowe uprawnienia do stanowienia takich przepisów.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/11834-uniemozliwienie-wydania-przepisow-porzadkowych-przez-organy-jst-w-drodze-uchwaly-na-podstawie-art-40-ust-3-i-4-ustawy-o-samorzadzie-gminnym-ze-wzgledu-na-uregulowanie-danej-kwestii-w-odrebnych-ustawach-lub-innych-przepisach-powszechnie-obowiazujacyc. Data dodania i pozyskania: 2022-03-26. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.