Komunikat – Zakresowe rozstrzygnięcie dotyczące art. 6 Konwencji i Trybunału Konstytucyjnego (K 6/21)
24 listopada 2021 r. TK jednogłośnie rozstrzygnął sprawę K 6/21 z wniosku Prokuratora Generalnego. Uznał art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności za niezgodny z Konstytucją w dwóch zakresach wskazanych w sentencji. Postępowanie w pozostałej części umorzono.
Pierwszy zakres dotyczy objęcia TK pojęciem sądu użytym w tym przepisie. Wzorcami były art. 173 w związku z art. 10 ust. 2, art. 175 ust. 1 i art. 8 ust. 1 Konstytucji. Drugi obejmuje przyznanie ETPC kompetencji do oceny legalności wyboru sędziów TK; tę normę Trybunał uznał za niezgodną z art. 194 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 Konstytucji.
Kontrola wiązała się z wykładnią przyjętą przez ETPC w wyroku z 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce. TK uznał, że może badać konstytucyjność norm wyprowadzanych z umowy międzynarodowej przez sąd międzynarodowy, gdy mają one znaczenie dla krajowego porządku prawnego.
W motywach TK podkreślił różnicę między kontrolą prawa a rozstrzyganiem indywidualnej sprawy. Według niego skarga konstytucyjna nie stanowi kolejnej instancji sądowej: korzystny wyrok TK sam nie uchyla wcześniejszego orzeczenia, lecz otwiera drogę do wznowienia postępowania. Trybunał wywiódł stąd brak podstaw do objęcia go zakresem art. 6 Konwencji w sposób opisany w sentencji.
W odniesieniu do wyboru sędziów TK wskazał na kompetencję Sejmu oraz ślubowanie przed Prezydentem. Ocenił, że badanie tego wyboru przez ETPC tworzy mechanizm kontroli nieprzewidziany w Konstytucji i ingeruje w uprawnienia krajowych organów. To stanowisko TK stanowiło podstawę drugiego punktu wyroku.
Komunikat wyraźnie zaznacza zakresowy charakter rozstrzygnięcia. W pozostałym zakresie art. 6 Konwencji nadal pozostaje częścią krajowego porządku prawnego i może służyć jako podstawa skarg obywateli do ETPC. Wyrok nie dotyczy więc całego prawa do rzetelnego procesu ani całej Konwencji.
Przewodniczyła Julia Przyłębska, a sprawozdawcą był Wojciech Sych. W składzie orzekali także Zbigniew Jędrzejewski, Bartłomiej Sochański i Michał Warciński.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11711-art-6-ust-1-zd-1-konwencji-o-ochronie-praw-czlowieka-i-podstawowych-wolnosci-w-zakresie-w-jakim-pojeciem-sad-obejmuje-trybunal-konstytucyjny. Data dodania i pozyskania: 2021-11-25. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.