Komunikat – Równa ochrona właścicieli gruntów niewykorzystanych na cel wywłaszczenia (SK 37/19)

30 czerwca 2021 r. TK jednogłośnie zakwestionował interpretację art. 23 specustawy drogowej, która wyłącza odpowiednie stosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. W sprawie SK 37/19 stwierdzono jej niezgodność z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Pozostałą część postępowania umorzono.

Wyrok odnosi się do przepisów rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący żądali zwrotu części gruntu przejętego pod drogę, twierdząc, że nie jest już potrzebna na cel inwestycji. NSA przyjął jednak, że odesłanie ze specustawy nie obejmuje regulacji zwrotu.

TK wskazał, że decyzja odbierająca własność na cel publiczny za odszkodowaniem jest z punktu widzenia Konstytucji aktem wywłaszczeniowym, również gdy wydaje się ją w szczególnym trybie drogowym. Wywiódł stąd potrzebę jednakowej ochrony osób pozbawionych własności, gdy wywłaszczenie okazuje się bezcelowe.

Według Trybunału ogólne przepisy o zwrocie powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie także do podobnego przypadku, którego nie objęto odrębną regulacją szczegółową. Wyłączenie ich przez interpretację art. 23 narusza zasadę równej ochrony własności i konstytucyjne roszczenie o zwrot gruntu wywłaszczonego bez celu.

Rozstrzygnięcie dotyczy wykładni przepisu, a nie bezpośredniego zwrotu konkretnej działki. Jego znaczenie polega na zakwestionowaniu wyłączenia mechanizmu zwrotu tylko z powodu zastosowania specustawy drogowej. Wzorce kontroli TK ustalił z uwzględnieniem treści całej skargi, mimo odmiennego przyporządkowania przepisów w jej żądaniu.

Przewodniczącym składu był Bartłomiej Sochański, sprawozdawcą Michał Warciński, a pozostałymi sędziami Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski i Wojciech Sych.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11577-nieujecie-przez-ustawodawce-w-ugn-zwrotu-nieruchomosci-wywlaszczonych-na-podstawie-specustawy-drogowej-a-takze-nieuregulowanie-instytucji-zwrotu-nieruchomosci-w-specustawie-drogowej. Data dodania i pozyskania: 2021-07-01. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.