Komunikat – Nieprecyzyjna podstawa karania za użytkowanie budynku niezgodna z Konstytucją (P 15/17)

9 lutego 2021 r. TK uznał za niezgodny z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji art. 91a Prawa budowlanego w części obejmującej zwrot o użytkowaniu obiektu w sposób niezgodny z przepisami. Wyrok w sprawie P 15/17 zapadł jednogłośnie. Pozostałą część postępowania umorzono.

Kontrola dotyczyła wyłącznie wskazanego fragmentu przepisu karnego, a nie całego art. 91a. Pytanie Sądu Rejonowego w Słupsku powstało przy rozpoznawaniu sprawy związanej z użytkowaniem obiektu budowlanego. Trybunał ocenił, czy ustawowe określenie zachowania podlegającego karze jest dostatecznie jasne i precyzyjne.

TK przypomniał, że obywatel musi móc rozpoznać ryzyko odpowiedzialności karnej na podstawie ustawy. Przepisy nie powinny pozostawiać organom możliwości rozszerzania karalności na zachowania, których ustawodawca odpowiednio nie określił. W ocenie Trybunału także utrwalona praktyka stosowania niejasnej regulacji na niekorzyść jednostki nie usuwa jej konstytucyjnych wad.

Zakwestionowany fragment zawierał ogólne odesłanie do innych przepisów. TK nie wykluczył samej możliwości stosowania takich odesłań, lecz podkreślił wymóg precyzyjnego wskazania ich zakresu. W tym wypadku nie było jasne, czy chodzi o regulacje bezpieczeństwa użytkowania, całe Prawo budowlane, inne ustawy czy również akty podustawowe.

Trybunał zwrócił uwagę, że nawet sąd i prokurator w sprawie stanowiącej tło pytania nie potrafili usunąć wątpliwości interpretacyjnych. Tym bardziej nie można było wymagać tego od adresata przepisu. Brak określoności uzasadniał stwierdzenie naruszenia standardów demokratycznego państwa prawnego i precyzji ustawowej podstawy odpowiedzialności karnej.

Składowi przewodniczył Piotr Pszczółkowski, a sprawozdawcą był Jakub Stelina. Orzekali również Stanisław Piotrowicz, Rafał Wojciechowski i Andrzej Zielonacki.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11428-prawo-budowlane. Data dodania i pozyskania: 2021-02-10. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.