Komunikat – Środki zabezpieczające wymagają obowiązkowego udziału podejrzanego w rozprawie (K 46/15)

19 sierpnia 2020 r. TK jednogłośnie rozstrzygnął sprawę K 46/15, wszczętą na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyrok dotyczy gwarancji procesowych przy orzekaniu środków zabezpieczających oraz odpowiedzialności za niewykonywanie związanych z nimi obowiązków.

TK uznał za niekonstytucyjne przepisy procedury karnej w zakresie, w którym nie zapewniają obowiązkowej obecności podejrzanego na rozprawie dotyczącej wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności i zastosowanie środków zabezpieczających. Kontrola objęła art. 374 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 380 i art. 354 pkt 2 k.p.k.; stwierdzono naruszenie art. 45 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał podkreślił, że środki te mogą ograniczać wolność osobistą lub prowadzić do jej pozbawienia. Im głębsza ingerencja, tym silniejszych gwarancji wymaga postępowanie sądowe. W tej procedurze szczególne znaczenie ma możliwość osobistego udziału osoby, której sytuacja jest oceniana.

Odrębnie TK uznał art. 244b § 1 kodeksu karnego, przewidujący sankcję za niewypełnianie obowiązków wynikających ze środka zabezpieczającego, za zgodny z art. 2 i art. 41 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Według Trybunału sankcja służy skuteczności środków mających chronić inne osoby i porządek publiczny przed stwierdzonym zagrożeniem.

Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono. Wyrok nie oznacza zatem merytorycznego rozstrzygnięcia wszystkich zarzutów RPO dotyczących całego systemu środków zabezpieczających. Składowi przewodniczył Leon Kieres, a sprawozdawcą był Zbigniew Jędrzejewski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11203-zasady-orzekania-srodkow-zabezpieczajacych. Data dodania i pozyskania: 2020-08-20. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.