Komunikat – Odpowiedzialność opiekuna należy odczytywać łącznie z prawem o ruchu drogowym (P 19/19)
16 lipca 2020 r. TK uznał art. 89 kodeksu wykroczeń w związku z art. 43 ust. 1 prawa o ruchu drogowym za zgodny z zasadą poprawnej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji. Wyrok P 19/19 obejmuje odpowiedzialność osoby zobowiązanej do opieki lub nadzoru nad dzieckiem do lat siedmiu za jego przebywanie na drodze publicznej.
Trybunał nie zaakceptował odczytania przepisu jako zakazu każdego przebywania małego dziecka na drodze, również pod opieką. Wyjaśnił, że art. 89 trzeba interpretować łącznie z regulacją ruchu drogowego, która pozwala ustalić znaczenie zapewnienia dziecku należytego nadzoru.
Zdaniem TK konieczność odwołania się do drugiej ustawy nie narusza sama w sobie wymogu określoności przepisów represyjnych. Adresat powinien móc ustalić zachowanie zagrożone karą, ale nie wszystkie elementy normy muszą zostać powtórzone w jednej jednostce redakcyjnej. Obowiązek opieki może wynikać z różnych źródeł, a pojęcie drogi publicznej także wymaga sięgnięcia do innych przepisów.
Trybunał wskazał na utrwaloną w komentarzach wykładnię, która łączy odpowiedzialność z brakiem właściwej opieki lub nadzoru. Uznał przepisy obu ustaw za możliwe do spójnego stosowania, bez sprzecznych nakazów.
TK dopuścił możliwość doprecyzowania art. 89 przez ustawodawcę, aby warunek braku opieki zapisano wyraźnie. Nie stwierdził jednak, że brak takiego zapisu powoduje niekonstytucyjność kontrolowanej regulacji.
Wyrok zapadł większością głosów; zdanie odrębne zgłosiła Krystyna Pawłowicz. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono. Rozstrzygnięcie merytoryczne odnosi się do zasady poprawnej legislacji, nie stanowi oceny wszystkich wzorców wskazanych w pytaniu sądu.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11166-redakcja-przepisu-przewidujacego-odpowiedzialnosc-osob-majacych-obowiazek-opieki-lub-nadzoru-nad-maloletnim-do-lat-7-za-przebywanie-maloletniego-na-drodze-publicznej. Data dodania i pozyskania: 2020-07-17. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.