Komunikat – Nowelizacja kodeksu karnego: tryb uchwalenia i granice poprawek Senatu (Kp 1/19)

W sprawie Kp 1/19 Prezydent RP wystąpił o kontrolę ustawy z 13 czerwca 2019 r. zmieniającej kodeks karny i inne ustawy. Komunikat TK z 10 czerwca 2020 r. przedstawia zarzuty dotyczące zarówno sposobu uchwalenia całej ustawy, jak i wybranych rozwiązań materialnych.
Pierwszy zarzut dotyczy pominięcia szczególnych reguł prac nad zmianami kodeksów. Prezydent wskazuje, że pierwsze czytanie odbyło się dzień po wniesieniu projektu, a drugie — dzień po sprawozdaniu komisji. W jego ocenie tak szybkie procedowanie w zwykłym trybie, przy niezastosowaniu regulaminowych wymagań dla kodeksów, budzi wątpliwości na tle art. 7 i art. 112 w związku z art. 119 ust. 1 Konstytucji.
Druga grupa zastrzeżeń obejmuje poprawki senackie. Zdaniem wnioskodawcy Senat wykroczył poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm, wkraczając w obszar wymagający odrębnej inicjatywy ustawodawczej i trzech czytań. Kontrola ma objąć granice kompetencji Senatu wynikające z art. 121 ust. 2 Konstytucji oraz związane z nimi wymagania procesu ustawodawczego.
Kolejny problem wiąże się z definicją osoby pełniącej funkcję publiczną. Prezydent kwestionuje przyjęty dla spółek próg pięćdziesięcioprocentowego udziału kapitału publicznego lub liczby akcji. Uważa, że takie kryterium może arbitralnie różnicować spółki, w tym podmioty o strategicznym znaczeniu dla państwa.
Wniosek obejmuje też określenie „organizacja krajowa”, użyte w projektowanej definicji. Prezydent zarzuca mu niedostateczną precyzję z punktu widzenia art. 42 ust. 1 Konstytucji. Ustalenie, kto pełni funkcję publiczną, wpływa bowiem na zakres odpowiedzialności karnej, a według wnioskodawcy obywatel powinien móc odczytać ten zakres z dostatecznie jasnych przepisów.
Są to zarzuty wniosku poddanego kontroli TK. Komunikat przedstawia przedmiot postępowania, nie rozstrzyga o konstytucyjności ustawy.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/11133-nowelizacja-kodeksu-karnego-postepowanie-legislacyjne-dopuszczalny-zakres-poprawek-senackich. Data dodania i pozyskania: 2020-06-11. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.