Komunikat – Traktat akcesyjny a granice przekazania kompetencji (K 18/04)

Członkostwo w Unii Europejskiej nie odbiera Konstytucji nadrzędnej pozycji w polskim porządku prawnym — wskazał TK, uzasadniając ustnie wyrok z 11 maja 2005 r. Trybunał nie stwierdził naruszenia przywołanych przez posłów przepisów Konstytucji przez traktat akcesyjny i zakwestionowane postanowienia traktatowe. Rozprawę nad wnioskami trzech grup posłów przeprowadzono 4 maja 2005 r.

TK wyjaśnił, że konstytucyjna otwartość na prawo międzynarodowe współistnieje z nadrzędnością ustawy zasadniczej. Pierwszeństwo stosowania prawa wynikającego z ratyfikowanych umów i prawa stanowionego przez organizację międzynarodową przed ustawą nie oznacza pierwszeństwa przed Konstytucją. Oba porządki prawne pozostają autonomiczne, choć wzajemnie na siebie oddziałują.

Przekazanie kompetencji na podstawie art. 90 Konstytucji może obejmować różne rodzaje władzy, lecz nie może pozbawiać państwa zdolności do suwerennego działania ani podważać sensu istnienia jego organów. Trybunał podkreślił, że instytucje unijne działają w granicach uprawnień powierzonych przez państwa. Rozwój integracji nie upoważnia organizacji do samodzielnego rozszerzania tych granic.

TK dopuścił możliwość kolizji prawa unijnego z Konstytucją. W takim przypadku do decyzji Polski należałoby doprowadzenie do zmiany Konstytucji lub regulacji wspólnotowych, a ostatecznie wystąpienie z Unii. Nie przyjął natomiast zarzutu, że same kompetencje ETS są nie do pogodzenia z suwerennością, nadrzędnością Konstytucji i pozycją polskiego Trybunału. Wskazał na wzajemną lojalność instytucji oraz obowiązek poszanowania przyznanych kompetencji.

Rozprawie przewodniczył prezes TK Marek Safjan, a sprawozdawcą był Marian Grzybowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/4022-traktat-o-przystapieniu-do-unii-europejskiej. Data dodania i pozyskania: 2005-05-11. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.