Komunikat – Pozbawienie wolności za niezapłaconą grzywnę wymaga kontroli (SK 26/04)

Praktycznie automatyczne zastępowanie niezapłaconej grzywny porządkowej pozbawieniem wolności nie zapewnia należytej ochrony ukaranego — wskazał TK 5 lipca 2005 r. Trybunał rozpoznał skargę Klary B., dotyczącą braku możliwości zaskarżenia takiej decyzji.

Art. 50 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych został uznany za niezgodny z art. 78 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w którym nie przewiduje zażalenia. TK orzekł zarazem brak niezgodności z art. 45 ust. 1. Utratę mocy przepisu wyznaczył na 30 czerwca 2006 r.

Trybunał wyjaśnił, że możliwość zaskarżenia samego ukarania grzywną nie wystarcza. Dopiero jej zamiana na pozbawienie wolności wprowadza ingerencję w wolność osobistą. Tymczasem obowiązujący mechanizm nie zapewnia zbadania przyczyn niezapłacenia grzywny ani odpowiednich narzędzi oceny konkretnej sytuacji.

TK podkreślił znaczenie utrzymania powagi i porządku czynności sądowych, ale uznał, że skuteczność kar porządkowych nie usprawiedliwia wyłączenia kontroli tak doniosłej decyzji. Jej wykonanie może w szczególnych okolicznościach okazać się niecelowe lub niemożliwe. Przewodniczył Marian Grzybowski, a sprawę referował Jerzy Ciemniewski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/4062-postepowanie-sadowe. Data dodania i pozyskania: 2005-07-05. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.