Komunikat – Wybór ławników przez gminy nie narusza niezależności sądów (P 16/04)

Udział prezesów sądów w zgłaszaniu kandydatów oraz sprawowaniu kontroli nad pełnieniem funkcji przez ławników ma znaczenie dla konstytucyjnej oceny ich wyboru. TK 29 listopada 2005 r. nie podzielił zarzutu, że powierzenie wyboru radom gmin oznacza nadmierną ingerencję w sądownictwo.
Na pytanie WSA w Warszawie Trybunał orzekł zgodność art. 160 Prawa o ustroju sądów powszechnych z art. 10, art. 173 i art. 186 ust. 1 Konstytucji w zakresie wyłączności rad gmin przy wyborze ławników. Badanie art. 161, art. 162, art. 163 § 2 i art. 164 § 1 zakończyło się umorzeniem z powodu niedopuszczalności orzekania.
TK wskazał, że kandydatury może przedstawiać wiele podmiotów. Prezesi sądów mogą zgłaszać kandydatów, wnioskować o odwołanie ławnika i zawieszać go w obowiązkach podczas kadencji. Trybunał uznał, że rozwiązania te nie pozwalają na arbitralne wkraczanie w działalność sądów.
Zdaniem TK rozstrzygający udział Krajowej Rady Sądownictwa w wyborze nie byłby pożądany z punktu widzenia wielostronnej oceny spraw, której służy udział ławników. Trybunał zwrócił także uwagę na skalę zadania: na kadencję 2004–2007 wybrano ponad 43 500 osób. Ocenił, że możliwości udziału KRS w takim przedsięwzięciu byłyby ograniczone. Rozprawę prowadziła sędzia Ewa Łętowska, a sprawę referował Mirosław Wyrzykowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/4126-wybor-lawnikow oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5378-wybor-lawnikow. Data dodania i pozyskania: 2005-11-29. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.