Komunikat – TK o praktyce zawodowej i wpływie adwokatury na egzamin (K 6/06)
Otwarcie dostępu do pomocy prawnej wymaga jasnych warunków oraz zabezpieczenia interesów jej odbiorców — wskazał TK po rozpoznaniu 19 kwietnia 2006 r. wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej. W pełnym składzie ocenił nowelizację Prawa o adwokaturze z 30 czerwca 2005 r. Rozprawie przewodniczył Marek Safjan, a sprawozdawcą był Marian Grzybowski.
Cała nowelizacja została uznana za zgodną z art. 118 ust. 3 i art. 119 ust. 1 i 2 Konstytucji. TK uznał art. 75a oraz art. 75b–75j Prawa o adwokaturze za zgodne z art. 2 i art. 17 ust. 1 Konstytucji. Art. 5 nowelizacji w części dotyczącej aplikantów przeszedł również kontrolę równości według art. 32 ust. 1.
Inaczej oceniono pozbawienie samorządu adwokackiego wpływu na zasady składania egzaminu adwokackiego, odpowiedniego do jego pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu. Art. 1 pkt 5 lit. b nowelizacji, zmieniający art. 58 pkt 12 lit. b, w zakwestionowanym zakresie narusza art. 17 ust. 1 Konstytucji. Z tym wzorcem sprzeczne są też art. 78 ust. 1 i 6 oraz art. 78i ust. 2 i 3.
TK uznał za niekonstytucyjne dopuszczenie do wykonywania zawodu adwokata na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 osób, które po wymaganych egzaminach nie mają odpowiedniej praktyki prawniczej. Narusza to art. 17 ust. 1 Konstytucji. Za sprzeczne z art. 2 i art. 17 ust. 1 uznano art. 66 ust. 1a pkt 2–4. Art. 4 ust. 1a został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji. Z kolei stosowanie art. 76b do osób, które rozpoczęły aplikację przed nowelizacją, narusza ochronę interesów w toku wynikającą z art. 2.
Utratę mocy art. 1 pkt 5 lit. b nowelizacji oraz art. 4 ust. 1a, art. 78 ust. 1 i 6 i art. 78i ust. 2 i 3 Prawa o adwokaturze TK odroczył do 31 grudnia 2006 r.
W motywach rozstrzygnięcia TK powiązał pieczę samorządu adwokackiego nad wykonywaniem zawodu zarówno z przygotowaniem przyszłych adwokatów, jak i z jego rolą w ich egzaminowaniu. Według Trybunału narusza ją dopuszczanie osób bez choćby krótkiej praktyki, a przepisy o składzie komisji egzaminacyjnych nie zapewniają samorządowi dostatecznego wpływu. TK podkreślił, że samorząd adwokacki musi mieć znaczący wpływ na warunki aplikacji oraz merytoryczny zakres egzaminu. W odniesieniu do odpłatności za aplikacje adwokackie rozpoczęte przed nowelizacją za wadę TK uznał brak przepisów przejściowych chroniących interesy w toku. Zastrzeżenia Trybunału do jakości legislacji dotyczyły także nieprecyzyjnego określenia usług polegających na stosowaniu prawa. W kwestii samego trybu uchwalenia ustawy TK uznał natomiast, że dostępne dane nie wystarczają do stwierdzenia naruszeń przy wniesieniu projektu poselskiego i nadaniu nowelizacji ostatecznego kształtu.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3718-aplikacja-adwokacka. Data dodania i pozyskania: 2006-04-19. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.