Wyrok – Ustawa medialna częściowo niezgodna z Konstytucją (K 4/06)

TK zakwestionował 23 marca 2006 r. część zmian dotyczących KRRiT i uprzywilejowanej pozycji nadawców społecznych, wprowadzonych ustawą z 29 grudnia 2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji. Rozpoznał łącznie wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich oraz dwóch grup posłów. Składowi przewodniczył Marek Safjan; sprawozdawcą był Jerzy Ciemniewski.

W odniesieniu do trybu uchwalenia całej ustawy TK stwierdził zgodność z art. 119 ust. 1 oraz z art. 112 w powiązaniu z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Orzekł także, że ustawa nie jest niezgodna z art. 83 ani z art. 123 ust. 1. Odmiennie ocenił art. 6 pkt 1, dotyczący zadań Rady w dziedzinie etyki dziennikarskiej: uznał go za sprzeczny z art. 7 w związku z art. 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji. Art. 6 pkt 2 lit. b, regulujący powoływanie i odwoływanie przewodniczącego przez Prezydenta, narusza art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 214 ust. 1 w związku z art. 7 i art. 10 ust. 1; nie jest natomiast niezgodny z art. 144 ust. 3 pkt 27. Osobno TK potwierdził zgodność art. 6 pkt 2 lit. c z art. 2, art. 7 i art. 10 ust. 1 Konstytucji.

Za niekonstytucyjne uznano również uprzywilejowanie nadawców społecznych względem innych nadawców. Rozstrzygnięcie objęło art. 6 pkt 6 w części wprowadzającej do art. 35a ust. 1 i 2 ustawy o radiofonii i telewizji wyrazy „społeczny” oraz „społecznego”. Wzorcami były art. 32 w związku z art. 20, art. 54 ust. 1 i ust. 2 zdanie drugie oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przepis wygaszający kadencje, art. 21 ust. 1, narusza art. 2 i art. 7 w związku z art. 213 ust. 1. Z kolei art. 24, określający wejście w życie art. 6 pkt 2 i art. 21, został w tej części uznany za sprzeczny z art. 2 Konstytucji.

Pozostałe postępowanie umorzono, ponieważ dalsze orzekanie było zbędne. Dotyczyło to pozostałych zarzutów wobec ustawy i jej przepisów, obejmujących między innymi odwołanie do zasad rzetelności i sprawności instytucji publicznych z preambuły oraz dodatkowych wzorców kontroli zmian dotyczących etyki dziennikarskiej.

Sentencja

Sygn. akt K 4/06

W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 23 marca 2006 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Marek Safjan – przewodniczący 
Jerzy Ciemniewski – sprawozdawca
Teresa Dębowska-Romanowska 
Marian Grzybowski
Adam Jamróz 
Wiesław Johann
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska 
Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz
Andrzej Mączyński 
Janusz Niemcewicz
Jerzy Stępień 
Mirosław Wyrzykowski
Marian Zdyb 
Bohdan Zdziennicki,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawców oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r.:

1) wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
a) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji (Dz. U. Nr 267, poz. 2258) w zakresie, w jakim spowodował wygaśnięcie kadencji dotychczasowych członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji i przerwanie na pewien czas funkcjonowania tego konstytucyjnego organu, z art. 2 oraz art. 7 w związku z art. 213 ust. 1 Konstytucji,

b) art. 6 pkt 1 ustawy powołanej w punkcie 1a, poszerzającego zadania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o inicjowanie i podejmowanie działań w zakresie ochrony zasad etyki dziennikarskiej, z art. 7 w związku z art. 2 oraz art. 54 Konstytucji,

c) art. 6 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 1a, uprawniającego Prezydenta RP do powołania i odwołania Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, z art. 144 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 27 oraz z art. 214 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 oraz art. 10 ust. 1 Konstytucji,

d) art. 6 pkt 6 ustawy powołanej w punkcie 1a w zakresie, w jakim nadaje nadawcy społecznemu uprzywilejowaną pozycję w stosunku do innych nadawców, z art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji,

e) całości ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 2 i art. 7 Konstytucji,

2) wniosku grupy posłów z 2 lutego 2006 r. o zbadanie zgodności:
a) ustawy powołanej w punkcie 1a z zasadą rzetelności działania instytucji publicznych, wyrażoną we wstępie do Konstytucji, z art. 2, art. 7, art. 83 oraz art. 119 ust. 1 Konstytucji w związku z naruszeniem przepisów art. 150 ust. 1 pkt 2, art. 150 ust. 5 i art. 152 ust. 5 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2002 r. Nr 23, poz. 398 ze zm.),

b) art. 24 ustawy powołanej w punkcie 1a, w części dotyczącej określenia terminu wejścia w życie art. 6 pkt 2 oraz art. 21 bez ustanowienia należytego okresu vacatio legis, z zasadą sprawności działania instytucji publicznych, wyrażoną we wstępie do Konstytucji oraz z art. 2 Konstytucji, a także o stwierdzenie, że art. 21 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1a jest niezgodny z art. 2 oraz art. 7 w związku z art. 213 ust. 1 Konstytucji,

c) art. 6 pkt 2 lit. b i c ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 144 ust. 1 i ust. 3 pkt 27 Konstytucji oraz z art. 214 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 oraz art. 10 ust. 1 Konstytucji,

d) art. 6 pkt 6 ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 20 i art. 54 ust. 1 i 2 zdanie drugie Konstytucji oraz z art. 64 ust. 2 Konstytucji,

e) art. 6 pkt 1 ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 2, art. 7 Konstytucji oraz z art. 54 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 54 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji, a także z art. 61 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji,

3) wniosku grupy posłów z 10 lutego 2006 r. o zbadanie zgodności: 
a) art. 6 ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 123 ust. 1 oraz art. 7 w związku z art. 112 i art. 119 ust. 1 Konstytucji przez to, że Sejm nie działał na podstawie i w granicach prawa, naruszając porządek prac ustawodawczych,

b) art. 21 i art. 24 ustawy powołanej w punkcie 1a w zakresie, w jakim ustanowiły wygaśnięcie kadencji dotychczasowych członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji powodując przerwanie funkcjonowania tego konstytucyjnego organu, z art. 2 oraz art. 7 w związku z art. 213 ust. 1 Konstytucji,

oraz alternatywnie:

c) o zbadanie zgodności następujących przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez ustawę powołaną w punkcie 1a:
– art. 6 ust. 2 pkt 7a ustawy z art. 7 w związku art. 2 oraz art. 54 Konstytucji,
– art. 7 ust. 2 ustawy z art. 144 ust. 1 i ust. 3 pkt 27 oraz z art. 214 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 oraz art. 10 ust. 1 Konstytucji,
– art. 35a ustawy z art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji,

o r z e k a:

1. Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji (Dz. U. Nr 267, poz. 2258):

a) jest zgodna z art. 119 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) jest zgodna z art. 112 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji,

c) nie jest niezgodna z art. 83 Konstytucji,

d) nie jest niezgodna z art. 123 ust. 1 Konstytucji.

2. Art. 6 pkt 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 7 w związku z art. 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji.

3. Art. 6 pkt 2 lit. b ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 144 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz z art. 214 ust. 1 w związku z art. 7 i art. 10 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 144 ust. 3 pkt 27 Konstytucji.

4. Art. 6 pkt 2 lit. c ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 2, art. 7 oraz art. 10 ust. 1 Konstytucji.

5. Art. 6 pkt 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim w dodanym do ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 85, poz. 728 i Nr 267, poz. 2258) art. 35a ust. 1 zawiera słowo „społeczny”, a w art. 35a ust. 2 zawiera słowo „społecznego”, jest niezgodny z art. 32 w związku z art. 20 i art. 54 ust. 1 i ust. 2 zdanie drugie Konstytucji oraz z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

6. Art. 21 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 2 i art. 7 w związku z art. 213 ust. 1 Konstytucji.

7. Art. 24 ustawy powołanej w punkcie 1, w części dotyczącej określenia terminu wejścia w życie art. 6 pkt 2 oraz art. 21 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na zbędność orzekania.

	Marek Safjan
Jerzy Ciemniewski		Teresa Dębowska-Romanowska
Marian Grzybowski		Adam Jamróz
Wiesław Johann		Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
Ewa Łętowska		Marek Mazurkiewicz
Andrzej Mączyński		Janusz Niemcewicz
Jerzy Stępień		Mirosław Wyrzykowski
Marian Zdyb		Bohdan Zdziennicki

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5195-ustawa-medialna. Data dodania i pozyskania: 2006-03-23. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.