Komunikat – Obserwacja psychiatryczna wymaga ścisłej kontroli sądu (SK 50/06)

W sprawie Zbigniewa O. i Hanny R. TK zakwestionował zabezpieczenia wolności osoby kierowanej na obserwację psychiatryczną. Rozstrzygnięcie z 10 lipca 2007 r. dotyczyło zarówno sądowej oceny potrzeby pobytu w zakładzie leczniczym, jak i czasu jego trwania.

Art. 203 § 1 k.p.k. został uznany za niekonstytucyjny w zakresie niedostatecznych gwarancji sprawdzenia przez sąd wniosku biegłych o obserwację. Z kolei art. 203 § 2 w związku z § 3 zakwestionowano ze względu na brak granicy jej maksymalnego czasu. Oba rozstrzygnięcia oparto na art. 41 ust. 1 w powiązaniu z art. 30, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. TK odroczył utratę mocy przepisów o piętnaście miesięcy od publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw.

Według Trybunału pozbawienie wolności dla przeprowadzenia obserwacji powinno wymagać wysokiego prawdopodobieństwa, że oskarżony popełnił zarzucany czyn. Bez takiego ustalenia ingerencja jest nadmierna i narusza godność człowieka, nawet gdy ma służyć zbadaniu zdrowia psychicznego.

TK wskazał też na nieskuteczność sześciotygodniowego terminu: pozornie wyznacza on granicę pobytu, lecz może być przedłużany bez określonego kresu. Ustawa nie wymaga przy tym wyjątkowych okoliczności ani sprawdzenia, dlaczego obserwacja nie została wcześniej zakończona. W ocenie Trybunału taki mechanizm nie chroni dostatecznie wolności oskarżonego.

Przewodniczył sędzia Marek Mazurkiewicz, a sprawę przedstawił jako sprawozdawca sędzia Marek Kotlinowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3547-skierowanie-na-obserwacje-w-zakladzie-leczniczym. Data dodania i pozyskania: 2007-07-10. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.