Komunikat – Hipoteka fiskusa nie uzasadnia pomijania innych wierzycieli (P 24/06)

Wierzyciel powinien móc polegać na stanie obciążenia nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej — podkreślił TK w wyroku z 26 listopada 2007 r. Za niekonstytucyjny uznał podatkowy przywilej pozwalający wyprzedzać wcześniejsze hipoteki. Sprawa trafiła do Trybunału na pytanie Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim.

Rozstrzygnięcie objęło art. 36 § 1 Ordynacji podatkowej w części przyznającej pierwszeństwo przymusowym hipotekom Skarbu Państwa i samorządu zabezpieczającym podatki, zaległości oraz odsetki. TK stwierdził naruszenie art. 32 Konstytucji. Przepis uprzywilejowuje te należności niezależnie od daty powstania hipoteki.

Według Trybunału wszystkich porównywanych wierzycieli łączy posiadanie hipotecznego zabezpieczenia w tej samej kategorii wierzytelności. Państwo może natomiast dzięki zakwestionowanej regulacji w nieprzewidywalnym momencie pozbawić wcześniejszych wierzycieli zaspokojenia. Narusza to zaufanie do ksiąg wieczystych i istoty zabezpieczenia.

TK uznał, że interes fiskalny nie wymaga tego przywileju, ponieważ państwo dysponuje wystarczającymi instrumentami ochrony należności. Wykorzystując hipotekę w relacjach publicznoprawnych, powinno respektować pewność obrotu i zasady obowiązujące w stosunkach z podmiotami prywatnymi. Przewodniczył Wojciech Hermeliński, a sprawozdawcą był Marek Kotlinowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3619-hipoteki-przymusowe oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5159-hipoteki-przymusowe. Data dodania i pozyskania: 2007-11-26. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.