Komunikat – Obowiązkowa zamiana kary wolnościowej przy wyroku łącznym niekonstytucyjna (P 20/17)

11 czerwca 2019 r. TK uznał art. 87 § 1 kodeksu karnego za niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji w zakresie nakazującym połączenie kar pozbawienia i ograniczenia wolności oraz wymierzenie łącznej kary pozbawienia wolności po zamianie kary wolnościowej. Wyrok w sprawie P 20/17 zapadł jednogłośnie; pozostały zakres postępowania umorzono.

Sprawę zainicjowały sądy rejonowe w Gorzowie Wielkopolskim i Dąbrowie Górniczej. Zakwestionowana regulacja przewidywała przelicznik miesiąca ograniczenia wolności na piętnaście dni pozbawienia wolności. Wyjątek z art. 87 § 2 obejmował jedynie określone, niższe wymiary kar.

TK podkreślił, że orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności jest rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej wolności osobistej. Sąd musi móc ocenić indywidualne okoliczności, takie jak postawa skazanego, wykonywanie kary wolnościowej, prognoza kryminologiczna i cele resocjalizacji.

Automatyczny mechanizm ustawowy odbierał sądowi tę możliwość i sprowadzał jego rolę do formalnego zastosowania przelicznika. W ocenie Trybunału naruszało to zarówno prawo do sądu, jak i konstytucyjne powierzenie sądom sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Ochrona wolności wymaga rzeczywistej kontroli przesłanek jej pozbawienia.

Rozstrzygnięcie dotyczyło obowiązkowego charakteru wskazanego mechanizmu, a nie ogólnego zakazu orzekania kar łącznych. Składowi przewodniczył Stanisław Rymar; sprawozdawcą był Piotr Pszczółkowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10649-laczenie-kar-pozbawienia-wolnosci-i-ograniczenia-wolnosci. Data dodania i pozyskania: 2019-06-12. Opracowanie.

Fotografia: Donald Tong. Źródło: https://www.pexels.com/photo/rear-view-of-a-silhouette-man-in-window-143580/. Data wykonania: 2016-08-11. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.