Komunikat – TK o prawdziwości zarzutów i rzetelności dziennikarskiej (SK 43/05)

Dodatkowe uzasadnianie interesem społecznym prawdziwych zarzutów wobec osób sprawujących funkcje publiczne TK uznał za nadmierne ograniczenie wypowiedzi. Rozstrzygnięcie zapadło 12 maja 2008 r. po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Mariana M. Trybunał pozostawił natomiast wymóg prawdziwości jako element wyłączenia odpowiedzialności za zniesławienie.

Kontrola art. 213 § 2 kodeksu karnego dotyczyła pomówienia za pomocą środków masowego komunikowania, przewidzianego w art. 212 § 2. Wymóg prawdziwości uznano za zgodny z art. 14 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Warunek obrony społecznie uzasadnionego interesu, odnoszący się do zarzutów o postępowanie osób pełniących funkcje publiczne, narusza te wzorce. Resztę postępowania umorzono.

TK wskazał na konstytucyjną ochronę informacji zgodnych z rzeczywistością oraz prawo do ochrony przed fałszywymi wiadomościami. Zarazem podkreślił znaczenie rzetelnego sprawdzania faktów. Według Trybunału dochowanie wymaganej staranności przy gromadzeniu i weryfikowaniu materiału wyłącza odpowiedzialność karną także wtedy, gdy zarzut okaże się nieprawdziwy. Ocenę konstytucyjności powiązano z rozumieniem przepisu o zniesławieniu jako odnoszącego się do faktów, a nie ocen.

Osoby wpływające na sprawy publiczne muszą, zdaniem TK, liczyć się z ostrzejszą krytyką. Przekazywanie prawdziwych informacji o ich postępowaniu nie powinno wymagać jeszcze osobnego wykazywania wartości społecznej wypowiedzi. O niekonstytucyjności przesądził ten dodatkowy wymóg, nie sama nieostrość jego sformułowania. Składowi przewodniczył Wojciech Hermeliński, a sprawozdawcą był Mirosław Wyrzykowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3246-ograniczenie-wolnosci-slowa. Data dodania i pozyskania: 2008-05-12. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.