Wyrok – Rozliczenia i prawa członków spółdzielni mieszkaniowych (K 64/07)

TK zakwestionował część przepisów regulujących majątek spółdzielni mieszkaniowych, rozliczenia z członkami i działanie rad nadzorczych. Wyrok z 15 lipca 2009 r. zapadł po rozpoznaniu wniosku grupy posłów. W ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych za niezgodne z Konstytucją uznano: drugie zdanie art. 4 ust. 8 dotyczące opłat niezależnych od spółdzielni — wobec art. 64 ust. 2; art. 35 ust. 2¹ dotyczący wyboru sposobu uregulowania praw do gruntu — wobec art. 32; oraz art. 48 ust. 3 dotyczący przenoszenia własności lokali — wobec art. 64 ust. 1. TK zakwestionował też art. 6 ust. 1 nowelizacji z 14 czerwca 2007 r., przewidujący umorzenie należności z wcześniejszych przekształceń, wobec art. 2 Konstytucji. Art. 10 ust. 1 tej nowelizacji, nakazujący uwzględniać wcześniejszy staż członka rady nadzorczej, narusza art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Art. 4 ust. 4¹ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, dotyczący ewidencji i rozliczeń nieruchomości, nie jest niezgodny z art. 32 ust. 2 Konstytucji. Udostępnianie dokumentów przewidziane w art. 8¹ ust. 3, rozumiane jako dostęp wyłącznie dla członków spółdzielni, jest zgodne z art. 51 ust. 1, 3 i 5, a nie jest niezgodne z art. 49 i art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji. Regulacje kadencji z art. 8² ust. 3 i 4 spełniają art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. TK orzekł też o braku niezgodności art. 11 ust. 1¹ pkt 2 z art. 32 Konstytucji. Art. 26 ust. 1 dotyczący wspólnot mieszkaniowych uznał za zgodny z art. 58 ust. 1 i niebędący niezgodnym z art. 75 Konstytucji. W przypadku art. 93a Prawa spółdzielczego stwierdził brak niezgodności z art. 78 i art. 146 ust. 4 Konstytucji.

Pozostałą część postępowania umorzono. Obejmowała ona m.in. art. 8³ ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczący walnych zgromadzeń i art. 12 nowelizacji określający jej wejście w życie, a także pozostałe zakresy i wzorce wskazane we wniosku, których nie objęto rozstrzygnięciem merytorycznym.

Przewodniczył Janusz Niemcewicz. Pierwszym sprawozdawcą był Bohdan Zdziennicki, drugim Zbigniew Cieślak. Ewa Łętowska zgłosiła zdanie odrębne do umorzenia dotyczącego art. 8³ ust. 1. Marek Mazurkiewicz zakwestionował punkt 11 wyroku. Bohdan Zdziennicki zgłosił zdanie odrębne do punktów 4 i 11 oraz do umorzenia w części obejmującej art. 8³ ust. 1.

Sentencja

Sygn. akt K 64/07

W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 15 lipca 2009 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Janusz Niemcewicz – przewodniczący
Zbigniew Cieślak – II sprawozdawca 
Maria Gintowt-Jankowicz
Mirosław Granat
Marian Grzybowski
Adam Jamróz
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz
Ewa Łętowska
Marek Mazurkiewicz
Andrzej Rzepliński
Mirosław Wyrzykowski
Bohdan Zdziennicki – I sprawozdawca,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:

1) art. 4 ust. 41 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, ze zm.) z art. 32 ust. 2 Konstytucji,

2) art. 4 ust. 8 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 32 ust. 2 oraz art. 64 Konstytucji,

3) art. 81 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 49 i art. 51 Konstytucji,

4) art. 82 ust. 3 i 4 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 58 Konstytucji,

5) art. 83 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 32 Konstytucji,

6) art. 11 ust. 11 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 32 Konstytucji,

7) art. 26 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 58 oraz art. 75 Konstytucji,

8) art. 35 ust. 21 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 32 Konstytucji,

9) art. 48 ustawy powołanej w punkcie 1 z art. 64 Konstytucji,

10) art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873) z art. 2 Konstytucji,

11) art. 10 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 10 z art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 58 Konstytucji,

12) art. 12 ustawy powołanej w punkcie 10 z art. 2 Konstytucji,

13) art. 93a ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, ze zm.) z art. 32 ust. 1, art. 78 oraz art. 146 ust. 4 Konstytucji,

o r z e k a:

1. Art. 4 ust. 41 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z 2004 r. Nr 19, poz. 177 i Nr 63, poz. 591, z 2005 r. Nr 72, poz. 643, Nr 122, poz. 1024, Nr 167, poz. 1398 i Nr 260, poz. 2184, z 2006 r. Nr 165, poz. 1180, z 2007 r. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 235, poz. 1617 oraz z 2009 r. Nr 65, poz. 545) nie jest niezgodny z art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 4 ust. 8 zdanie drugie ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dotyczy opłat niezależnych od spółdzielni mieszkaniowej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

3. Art. 81 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 rozumiany w ten sposób, że dotyczy udostępniania wskazanych w nim dokumentów wyłącznie członkom spółdzielni mieszkaniowej, jest zgodny z art. 51 ust. 1, 3 i 5 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 49 i art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji.

4. Art. 82 ust. 3 i 4 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

5. Art. 11 ust. 11 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 1 nie jest niezgodny z art. 32 Konstytucji.

6. Art. 26 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 58 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 75 Konstytucji.

7. Art. 35 ust. 21 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 32 Konstytucji.

8. Art. 48 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji.

9. Art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873 oraz z 2008 r. Nr 235, poz. 1617) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

10. Art. 10 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 9 jest niezgodny z art. 2 oraz art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

11. Art. 93a ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, z 2004 r. Nr 99, poz. 1001, z 2005 r. Nr 122, poz. 1024, z 2006 r. Nr 94, poz. 651, z 2007 r. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 163, poz. 1014 oraz z 2009 r. Nr 77, poz. 649) nie jest niezgodny z art. 78 i art. 146 ust. 4 Konstytucji.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 459) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

	Janusz Niemcewicz
Maria Gintowt-Jankowicz		Zbigniew Cieślak
Mirosław Granat		Marian Grzybowski
Adam Jamróz		Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz		Ewa Łętowska (votum separatum w zakresie postanowienia co do art. 83 ust. 1 ustawy z 15.12.2000 r.)
Marek Mazurkiewicz (votum separatum do pkt 11 wyroku)		Andrzej Rzepliński
Mirosław Wyrzykowski		Bohdan Zdziennicki  (zdanie odrębne do pkt 4, do pkt 11, do części postanowienia o umorzeniu dotyczącego art. 83 ust. 1 u.s.m.)

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4943-spoldzielnie-mieszkaniowe oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/3055-spoldzielnie-mieszkaniowe. Data dodania i pozyskania: 2009-07-15. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.