Komunikat – Areszt orzeczony w drugiej instancji a gwarancje wolności (SK 46/08)
Zmiana odmowy aresztowania na decyzję o zastosowaniu aresztu nie czyni sądu odwoławczego sądem pierwszej instancji — wskazał TK w wyroku z 13 lipca 2009 r. Skargę Wojciecha S. rozpoznano na rozprawie 29 czerwca 2009 r. Spór dotyczył braku kolejnego odwołania od postanowienia wydanego po zażaleniu prokuratora.
TK uznał art. 437 § 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego, w części pozwalającej sądowi okręgowemu zastosować areszt po odmowie sądu rejonowego, za zgodny z art. 41 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Pozostałą część postępowania umorzył ze względu na niedopuszczalność orzekania.
Trybunał odróżnił areszt jako zabezpieczenie postępowania od kary pozbawienia wolności. Wskazał na gwarancje chroniące aresztowanego: decyzję sądu, możliwość żądania uchylenia środka w każdym czasie, obowiązek jego uchylenia po ustaniu przyczyn, udział obrońcy i oznaczenie czasu trwania aresztu. Uwzględnił też ograniczenia związane z zagrożeniem życia lub zdrowia oraz ciężkimi skutkami dla aresztowanego i jego rodziny.
Zdaniem TK sprawa jest oceniana w dwóch instancjach, także gdy sąd odwoławczy zmienia decyzję na niekorzyść podejrzanego. Dopuszczalność korekty błędów pierwszej instancji służy rzetelności postępowania oraz równowadze uprawnień stron. Suma gwarancji procesowych pozwala chronić wolność bez ustanawiania kolejnego zwykłego odwołania.
TK postanowił jednak skierować do Sejmu sygnalizację, aby rozważyć kontrolę niekorzystnej zmiany przez inny skład sądu odwoławczego. Rozprawie przewodniczył Marian Grzybowski, a sprawozdawcą był Mirosław Granat.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3023-mozliwosc-zastosowania-aresztu-tymczasowego-w-wyniku-rozpatrzenia-przez-sad-okregowy-zazalenia. Data dodania i pozyskania: 2009-07-13. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.