Wyrok – Dostęp do profesjonalnego obrońcy w wojsku i służbach (K 31/08)
Ograniczenia wyboru obrońcy w postępowaniach dyscyplinarnych żołnierzy oraz funkcjonariuszy wojskowych służb specjalnych zostały zakwestionowane przez TK. Wyrok wydano 9 lipca 2009 r. na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Sprawa obejmowała również przepisy postępowań dyscyplinarnych w Agencji Wywiadu i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
TK uznał art. 53 ust. 3 ustawy o dyscyplinie wojskowej za niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji w części wyłączającej możliwość ustanowienia przez żołnierza adwokata lub radcy prawnego jako obrońcy. Te same wzorce narusza art. 129 ust. 1 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, o ile ogranicza wybór do funkcjonariuszy.
Postępowanie dotyczące pozostałych przepisów umorzono. Ta część wniosku obejmowała § 21 pkt 3 rozporządzenia dotyczącego postępowań dyscyplinarnych w Agencji Wywiadu oraz § 20 pkt 3 rozporządzenia dotyczącego takich postępowań w ABW, kwestionowane wobec tych samych wzorców konstytucyjnych.
Składowi przewodniczył Zbigniew Cieślak, a sprawozdawcą była Ewa Łętowska. Orzekali także Stanisław Biernat, Maria Gintowt-Jankowicz i Mirosław Wyrzykowski.
Sentencja
Sygn. akt K 31/08
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 9 lipca 2009 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Zbigniew Cieślak – przewodniczący
Stanisław Biernat
Maria Gintowt-Jankowicz
Ewa Łętowska – sprawozdawca
Mirosław Wyrzykowski,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu, Prezesa Rady Ministrów i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r., wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności:
1) art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 370, ze zm.) z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
2) art. 129 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710) z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
3) § 21 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1557, ze zm.) z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
4) § 20 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690) z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 370 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1242) w zakresie, w jakim uniemożliwia żołnierzowi objętemu postępowaniem dyscyplinarnym ustanowienie obrońcy spośród adwokatów lub radców prawnych, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 129 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710) w zakresie, w jakim umożliwia osobie obwinionej wybór obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym wyłącznie spośród funkcjonariuszy, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 459) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
| Zbigniew Cieślak | ||
| Stanisław Biernat | Maria Gintowt-Jankowicz | |
| Ewa Łętowska | Mirosław Wyrzykowski |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4940-ograniczenie-prawa-do-obrony-w-postepowaniu-dyscyplinarnym-prowadzonym-w-stosunku-do-zolnierzy-f. Data dodania i pozyskania: 2009-07-09. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.