Komunikat – Rekompensata za represje a prawo dziedziczenia (SK 42/08)

Roszczenie ustanowione dopiero po śmierci osoby represjonowanej nie mogło wejść do pozostawionego przez nią spadku — wskazał TK w sprawie Edwarda B. Rozpoznając jego skargę 16 czerwca 2009 r., Trybunał uznał, że wskazana ochrona dziedziczenia nie stanowi odpowiedniego wzorca oceny kwestionowanego rozwiązania.

Skarżący był bratem człowieka straconego za działalność niepodległościową. Nie otrzymał odszkodowania ani zadośćuczynienia, ponieważ ustawa kieruje te uprawnienia po śmierci represjonowanego do jego małżonka, rodziców i dzieci. TK orzekł, że art. 8 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie jest niezgodny z art. 64 Konstytucji.

W ocenie TK prawo do świadczeń powstało dopiero wraz z wejściem ustawy w życie. Jest odrębnym uprawnieniem majątkowym, a nie odziedziczonym składnikiem majątku zmarłego. Trybunał odróżnił też szeroką możliwość żądania prawnej rehabilitacji od węższego kręgu osób uprawnionych do rekompensaty finansowej.

TK dostrzegł krzywdę moralną i możliwe straty ekonomiczne rodzeństwa, ale wskazał, że ewentualne rozważania o ochronie życia rodzinnego nie czynią art. 64 odpowiednim wzorcem dla zgłoszonego zarzutu. Obradom przewodniczył Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcą była Teresa Liszcz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3015-prawo-do-dziedziczenia-odszkodowania. Data dodania i pozyskania: 2009-06-16. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.