Komunikat – TK zakwestionował system administracyjnego karania kierowców (Kp 4/09)

Brak możliwości skutecznego przedstawienia przez kierowcę własnych racji był jednym z powodów zakwestionowania nowego systemu sankcji drogowych. Rozpoznając 14 października 2009 r. wniosek Prezydenta RP, TK ocenił ustawę z 2 kwietnia 2009 r. jeszcze przed jej podpisaniem. Nowelizacja miała zastąpić odpowiedzialność wykroczeniową za przekroczenie prędkości karami administracyjnymi.

Trybunał nie dopatrzył się zarzucanej wady procedury uchwalenia ustawy. Wyjaśnił, że konstytucyjny obowiązek uzyskania opinii KRS dotyczy ochrony niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Pośrednia zmiana właściwości sądów nie oznacza jeszcze ingerencji w te wartości.

TK uznał jednak, że połączenie kary pieniężnej i punktów bez odpowiednich zabezpieczeń narusza art. 2 Konstytucji. Usunięciu procedury wykroczeniowej nie towarzyszyły gwarancje pozwalające kierowcy wykazać choćby stan wyższej konieczności. Z tego samego wzorca wynikała negatywna ocena natychmiastowej wykonalności decyzji. Według TK sama sprawność poboru należności nie uzasadnia takiego rygoru.

Sprzedaż pojazdu należącego do osoby trzeciej Trybunał uznał za naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji. Wskazał, że ciężar sankcji ponosiłby właściciel, który nie odpowiada za przekroczenie prędkości. Stwierdził też nierozerwalność zakwestionowanych przepisów z całą ustawą: pozostawienie reszty nowelizacji oznaczałoby brak karania takich naruszeń.

Rozprawie pełnego składu przewodniczył wiceprezes TK Janusz Niemcewicz; sprawozdawcą była Ewa Łętowska. Do punktu dotyczącego łączenia sankcji zdanie odrębne zgłosił Zbigniew Cieślak.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3096-prawo-o-ruchu-drogowym oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4958-prawo-o-ruchu-drogowym. Data dodania i pozyskania: 2009-10-14. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.