Komunikat – TK o emeryturach byłych funkcjonariuszy bezpieczeństwa i członków WRON (K 6/09)
Rozliczenie przywilejów emerytalnych związanych ze służbą w organach bezpieczeństwa Polski Ludowej jest dopuszczalne, lecz musi respektować standardy państwa prawnego — wskazał TK. Wyrok z 24 lutego 2010 r. zapadł po rozpoznaniu w pełnym składzie wniosku grupy posłów. Trybunał zakwestionował obniżkę emerytur członków WRON w części dotyczącej służby wojskowej przed powstaniem Rady.
Niezgodność z art. 32 Konstytucji objęła art. 15b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy w zakresie stawki 0,7% za rok służby po 8 maja 1945 r. do 11 grudnia 1981 r. TK uznał, że dopiero przynależność do WRON stanowi cechę odróżniającą jej członków od innych oficerów. Rozciągnięcie obniżki na wcześniejszą służbę było zatem arbitralne. Jednocześnie ocenił ten przepis jako zgodny z art. 2, art. 10, art. 30 oraz art. 67 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3, a art. 42 uznał za nieadekwatny wzorzec.
Przepisy dotyczące emerytur funkcjonariuszy — art. 13 ust. 1 pkt 1 i pkt 1b oraz art. 15b ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r., zmienione ustawą z 23 stycznia 2009 r. — uznano za zgodne z art. 2, art. 10, art. 30, art. 32 oraz art. 67 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nie są one niezgodne z art. 42. Pozostałą część postępowania umorzono z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
TK ocenił, że obniżenie świadczeń mieści się w swobodzie ustawodawcy i nie odbiera istoty zabezpieczenia społecznego. Wskazał na gwarancję najniższej emerytury oraz na utrzymanie przeciętnych świadczeń powyżej średniej z systemu powszechnego. Uznał służbę w organach bezpieczeństwa za istotną podstawę zróżnicowania. Podkreślił też, że ustawa nie rozstrzyga o winie i nie ustanawia kar, lecz zmienia wysokość świadczeń z uprzywilejowanego systemu.
Trybunał odwołał się do sprawiedliwości społecznej i preambuły Konstytucji, uznając zakwestionowane przywileje za niesłusznie nabyte. Stwierdził, że sam upływ czasu od zmiany ustroju nie zamyka ustawodawcy możliwości takich rozliczeń. W odniesieniu do członków WRON wskazał, że ponowne przeliczenie emerytur powinno zachować stawkę 2,6% za rok służby w okresie poprzedzającym Radę, objętym rozstrzygnięciem, oraz 0,7% od 12 grudnia 1981 r.
Przewodniczył prezes Bohdan Zdziennicki, a sprawozdawcą był sędzia Andrzej Rzepliński. Zdania odrębne zgłosili prezes Zdziennicki oraz sędziowie Adam Jamróz, Ewa Łętowska, Marek Mazurkiewicz i Mirosław Wyrzykowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2688-zasady-naliczania-wysokosci-emerytury. Data dodania i pozyskania: 2010-02-24. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.