Wyrok – Warunki uzyskania emerytury pomostowej (K 17/09)

TK rozstrzygnął 16 marca 2010 r. wniosek grupy posłów dotyczący granic dostępu do emerytur pomostowych. Potwierdził konstytucyjność zakwestionowanych ograniczeń w zakresach objętych wyrokiem. Spór obejmował datę wykonywania pracy oraz pominięcie wskazanych przez posłów rodzajów zatrudnienia w ustawowych wykazach.
Za zgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji uznał art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych i jej załącznik nr 1 w części dotyczącej hałasu, pracy na otwartym powietrzu oraz pracy zmianowej. Chodziło o brak uznania każdego z tych czynników za samodzielną podstawę świadczenia. Taki sam wynik kontroli objął załącznik nr 2 w odniesieniu do prac nauczycieli niewymienionych w jego pkt 21.
Trybunał zaakceptował też art. 4 pkt 5, który ogranicza krąg uprawnionych do osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. Przepis uznał za zgodny z art. 32 ust. 1 oraz wywiedzionymi z art. 2 zasadami ochrony praw nabytych i zaufania do państwa oraz jego prawa. Pozostała część kontroli art. 3 ust. 1–3, załączników i wskazanych we wniosku wzorców została umorzona z powodu niedopuszczalności orzekania.
W składzie orzekali Adam Jamróz jako przewodniczący i Wojciech Hermeliński jako sprawozdawca, a także Marian Grzybowski, Ewa Łętowska oraz Andrzej Rzepliński.
Sentencja
Sygn. akt K 17/09
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 16 marca 2010 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Adam Jamróz – przewodniczący
Marian Grzybowski
Wojciech Hermeliński – sprawozdawca,
Ewa Łętowska
Andrzej Rzepliński,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:
1) art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) w zakresie, w jakim przyznaje prawo do emerytury pomostowej wyłącznie pracownikom, którzy wykonywali prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r., z art. 2 i art. 32 Konstytucji,
2) art. 3 ust. 1-3 ustawy powołanej w punkcie 1 oraz załączników nr 1 i 2 do tej ustawy w zakresie, w jakim różnicują sytuację pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przyznając prawo do emerytury pomostowej jedynie części z tych pracowników, z art. 32 Konstytucji,
o r z e k a:
1. Art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) oraz załącznik nr 1 do tej ustawy w zakresie, w jakim pomijają – jako samodzielną przesłankę uzyskania emerytury pomostowej – pracę w warunkach występowania hałasu, pracę poza pomieszczeniami zamkniętymi i pracę zmianową, są zgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Załącznik nr 2 do ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim pomija inne prace nauczycieli niż wymienione w pkt 21 tego załącznika, jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
3. Art. 4 pkt 5 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przyznaje prawo do emerytury pomostowej wyłącznie pracownikom, którzy wykonywali prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r., jest zgodny:
a) z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz z zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji,
b) z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 459) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
| Adam Jamróz | ||
| Marian Grzybowski | Wojciech Hermeliński | |
| Ewa Łętowska | Andrzej Rzepliński |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4819-emerytury-pomostowe-zasady-przyznawania. Data dodania i pozyskania: 2010-03-16. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „2 marca 2010 roku – uroczystość powołania nowego Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” (2010-03-02). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6405-2-marca-2010-roku-uroczystosc-powolania-nowego-wiceprezesa-trybunalu-konstytucyjnego-przez-pre.