Komunikat – Sądowa kontrola uchwał samorządu notarialnego (SK 10/17)

Nadzór Sądu Najwyższego nad uchwałami samorządu notarialnego nie może wyłączać ich incydentalnej kontroli w sprawie dotyczącej praw notariusza — orzekł TK 4 grudnia 2018 r. w sprawie SK 10/17.

Art. 47 § 1 Prawa o notariacie, rozumiany jako wykluczający uwzględnienie przez sąd niezgodności z prawem uchwały organu samorządu w takim postępowaniu, uznano za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji. Skargę wnieśli J.Z. i L.Z., od których izba notarialna dochodziła zapłaty składek.

TK odróżnił nadzorczą kontrolę uchwały przez SN, której rozstrzygnięcie wywołuje skutek wobec wszystkich, od oceny potrzebnej do rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Spór o składkę między notariuszem a samorządem ma charakter cywilny i dotyczy równorzędnych podmiotów.

Zdaniem Trybunału mechanizm chroniący przede wszystkim interes publiczny nie zastępuje jednostce dostępu do sądu w obronie jej własnych praw. Sąd rozpoznający taki spór nie może być pozbawiony możliwości uwzględnienia bezprawności uchwały wyznaczającej obowiązek notariusza. Wyrok nie ustanawia przy tym powszechnego prawa członków samorządu do odrębnego zaskarżania każdej uchwały.

Zarzuty dotyczące sposobu określania składek i szczegółowości ustawowego upoważnienia nie zostały rozpoznane merytorycznie z powodu niespełnienia wymogów skargi konstytucyjnej. W pozostałej części postępowanie umorzono.

Orzeczenie zapadło większością głosów; zdanie odrębne zgłosił Stanisław Rymar. Przewodniczył Leon Kieres, sprawozdawcą była Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10392-prawo-o-notariacie. Data dodania i pozyskania: 2018-12-05. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.