Komunikat – Szybkość procesu nie uzasadnia odebrania prawa do sprzeciwu (P 11/09)

Dążenie do szybkiego zakończenia procesu karnego nie może odbywać się kosztem sprawiedliwego rozstrzygnięcia — wskazał TK 7 grudnia 2010 r. Rozpoznawał pytanie IX Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Lublinie o możliwość sprzeciwienia się odczytaniu wcześniejszych protokołów przesłuchań.

Art. 392 § 1 Kodeksu postępowania karnego został uznany, w zaskarżonym zakresie, za zgodny z art. 45 ust. 1 w powiązaniu z art. 2 Konstytucji oraz pierwszym zdaniem art. 6 ust. 1 europejskiej konwencji praw człowieka. Chodzi o wymóg, aby żadna z obecnych stron nie sprzeciwiła się zastąpieniu bezpośredniego dowodu odczytaniem protokołu, gdy osobiste przesłuchanie nie jest niezbędne.

Trybunał przypomniał, że ta regulacja już stanowi wyjątek od bezpośredniego przeprowadzania dowodów i wymaga ścisłej interpretacji. Usunięcie prawa do sprzeciwu godziłoby w prawo do sądu oraz obrony. Według TK wykrycie sprawcy i ochrona osoby niewinnej mają pierwszeństwo przed samym tempem postępowania.

Zasada bezpośredniości może ustępować innym wartościom, lecz nie za cenę ograniczenia gwarancji stron lub ryzyka błędnych ustaleń. Trybunał zauważył, że wadliwy wyrok może zostać uchylony, co zamiast przyspieszenia spowoduje ponowne rozpoznawanie sprawy. Wskazał też na szczególne znaczenie prawa do obrony przy korzystaniu z protokołów policyjnych sporządzanych bez oskarżonego.

Przewodniczącą składu była Ewa Łętowska, a sprawozdawcą Teresa Liszcz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2884-postepowanie-karne-zasady-odczytywania-na-rozprawie-glownej-protokolow-przesluchan-swiadko. Data dodania i pozyskania: 2010-12-07. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.