Komunikat – Rada Państwa przekroczyła kompetencje przy wydawaniu dekretów (K 35/08)
Ochrona praw osób dotkniętych represjami uzasadnia zbadanie dekretów stanu wojennego mimo ich formalnego uchylenia — stwierdził TK. W pełnym składzie, po rozprawach 23 lutego i 16 marca 2011 r., rozpoznał wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyrok wydał 16 marca 2011 r.
Za niezgodne z art. 7 Konstytucji RP powiązanym z art. 31 ust. 1 Konstytucji PRL oraz z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych uznał dwa dekrety z 12 grudnia 1981 r.: o stanie wojennym i o postępowaniach szczególnych. Postępowanie dotyczące uchwały o wprowadzeniu stanu wojennego umorzył jako niedopuszczalne, dekretu o sądach wojskowych — jako zbędne, a ustawy z 25 stycznia 1982 r. — ze względu na utratę mocy przepisów.
Trybunał wskazał, że Rada Państwa mogła wydawać dekrety jedynie między sesjami Sejmu. W grudniu 1981 r. trwała sesja, dlatego organ nie dysponował wymaganym uprawnieniem. TK stwierdził ponadto naruszenie międzynarodowego zakazu działania prawa karnego wstecz.
W ocenie Trybunału istniejące środki naprawienia skutków represji nie obejmują wszystkich poszkodowanych. Dekrety zaostrzały odpowiedzialność również za czyny niezwiązane z działalnością niepodległościową. Orzeczenie ma umożliwić dochodzenie ochrony także osobom pozostającym poza dotychczasowymi regulacjami, w szczególności przez żądanie wznowienia spraw karnych.
Przewodniczącym rozprawy był prezes TK Andrzej Rzepliński. Funkcję sprawozdawcy pełnił Mirosław Granat.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2468-dekret-o-stanie-wojennym oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4739-dekret-o-stanie-wojennym. Data dodania i pozyskania: 2011-03-16. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.