Wyrok – Ograniczenia rekompensat dla osób represjonowanych (P 21/09)

Limit 25 000 zł oraz możliwość dochodzenia rekompensaty tylko z jednego tytułu zostały zakwestionowane przez TK w wyroku z 1 marca 2011 r. Trybunał rozpoznał połączone pytania Sądu Okręgowego w Opolu dotyczące art. 8 ust. 1a i 1d ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
W odniesieniu do limitu TK stwierdził naruszenie art. 64 ust. 2 powiązanego z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, a także art. 41 ust. 5 w powiązaniu z art. 77 ust. 1 i art. 31 ust. 3. Zarazem uznał, że przepis nie jest niezgodny z pozostałymi wzorcami: art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ust. 2.
Ograniczenie roszczeń do jednej podstawy TK uznał za sprzeczne z art. 41 ust. 5 Konstytucji. W tym przypadku orzekł również brak niezgodności z art. 2, art. 31, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 oraz art. 77. Oba badane przepisy wprowadzono nowelizacją z 19 września 2007 r.
Składowi przewodniczyła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, a sprawozdawcą był Andrzej Rzepliński. W orzekaniu uczestniczyli ponadto Stanisław Biernat, Wojciech Hermeliński i Teresa Liszcz.
Sentencja
Sygn. akt P 21/09
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 1 marca 2011 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący
Stanisław Biernat
Wojciech Hermeliński
Teresa Liszcz
Andrzej Rzepliński – sprawozdawca,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem sądów przedstawiających pytania prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r., połączonych pytań prawnych Sądu Okręgowego w Opolu:
czy art. 8 ust. 1a i 1d ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza osobom represjonowanym możliwość dochodzenia odszkodowań i zadośćuczynień jedynie na jednej podstawie nadto jedynie do łącznej kwoty 25 000 zł, jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
o r z e k a:
1. Art. 8 ust. 1a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, z 1993 r. Nr 36, poz. 159, z 1995 r. Nr 28, poz. 143, z 1998 r. Nr 97, poz. 604, z 2002 r. Nr 240, poz. 2055, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2007 r. Nr 191, poz. 1372 oraz z 2009 r. Nr 14, poz. 74), dodany ustawą z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 oraz z art. 41 ust. 5 w związku z art. 77 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 1 i 2, a także z art. 77 ust. 2 Konstytucji.
2. Art. 8 ust. 1d ustawy z 23 lutego 1991 r. powołanej w punkcie 1, dodany ustawą z 19 września 2007 r. powołaną w punkcie 1, jest niezgodny z art. 41 ust. 5 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2, art. 31, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77 Konstytucji.
| Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz | ||
| Stanisław Biernat | Wojciech Hermeliński | |
| Teresa Liszcz | Andrzej Rzepliński |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/1-ograniczenie-mozliwosci-dochodzenia-odszkodowania-i-zadoscuczynienia-przez-osoby-represjonowane. Data dodania i pozyskania: 2011-03-01. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.