Komunikat – TK zakwestionował obowiązkową utratę funkcji za kłamstwo lustracyjne (K 19/08)
Brak możliwości dobrania kary do okoliczności sprawy przesądził o zakwestionowaniu przez TK sankcji dyscyplinarnej za nieprawdziwe oświadczenie lustracyjne. Wyrok z 19 kwietnia 2011 r. zapadł na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. TK odróżnił przy tym ocenę obowiązkowej utraty funkcji od oceny przepisu zachowującego skutki wcześniejszej ustawy lustracyjnej.
W odniesieniu do sędziów pierwsze zdanie art. 21f ust. 2 ustawy lustracyjnej z 2006 r. narusza art. 2 Konstytucji; wzorzec wolności wykonywania zawodu z art. 65 ust. 1, powiązany z art. 31 ust. 3, nie jest tu adekwatny. W zakresie pozostałych zawodów wymienionych w art. 21f ust. 1 TK stwierdził naruszenie również tych ostatnich przepisów. Uznał, że ustawowe sformułowanie stwarza pozór wyboru, chociaż każda dopuszczona kara prowadzi do pozbawienia funkcji.
Trybunał wskazał, że sąd dyscyplinarny powinien uwzględniać winę, motywy i zachowanie sprawcy. Przymus stosowania najsurowszej sankcji pomija różnice w okolicznościach współpracy z aparatem bezpieczeństwa oraz w przyczynach podania nieprawdy w oświadczeniu.
TK utrzymał natomiast zakwestionowaną część art. 66, pozostawiającą w mocy art. 30 ustawy z 1997 r. W stosunku do sędziów potwierdził zgodność z art. 2 oraz orzekł, że przepis nie jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; wobec prokuratorów i adwokatów potwierdził zgodność ze wszystkimi wskazanymi wzorcami. Zdaniem TK argumentacja Rzecznika odnosiła się w istocie do art. 30, którego wniosek nie obejmował. Resztę postępowania umorzono z powodu niedopuszczalności orzekania.
Przewodniczącym składu był Mirosław Granat, a sprawozdawcą Marek Kotlinowski. Teresa Liszcz zgłosiła zdanie odrębne.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2505-zakres-dostepu-do-dokumentow-przechowywanych-przez-instytut-pamieci-narodowej-postepowanie-lust. Data dodania i pozyskania: 2011-04-19. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.