Wyrok – Ochrona oczekiwania na ulgę podatkową za opiekę (P 36/10)
Osoby, które rozpoczęły opiekę nad spadkodawcą według dawnych wymagań, nie mogą zostać pominięte przy zmianie warunków ulgi spadkowej. TK wyrokiem z 5 lipca 2011 r. zakwestionował w tym zakresie przepis przejściowy nowelizacji podatkowej. Sprawę wszczęto na podstawie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Trybunał ocenił art. 3 ust. 1 nowelizacji z 16 listopada 2006 r. w powiązaniu z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Stwierdził naruszenie ochrony interesów w toku, wynikającej z art. 2 Konstytucji. Rozstrzygnięcie dotyczy osób z III grupy podatkowej, które do 31 grudnia 2006 r. wykonywały opiekę na podstawie umowy zawartej przed organem gminy, a następnie odziedziczyły prawa objęte ulgą.
Pozostały zakres postępowania umorzono z powodu niedopuszczalności orzekania; pytanie obejmowało także kontrolę względem art. 32 Konstytucji. Wątpliwości sądu dotyczyły zmiany formy umowy i braku odpowiednich przepisów przejściowych dla osób realizujących już wymagany okres opieki. Pracami składu kierował Adam Jamróz, natomiast sprawozdawcą był Marek Kotlinowski.
Sentencja
Sygn. akt P 36/10
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 5 lipca 2011 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Adam Jamróz – przewodniczący
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz
Marek Kotlinowski – sprawozdawca,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem sądu przedstawiającego pytanie prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r., pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie:
czy art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) w zakresie, w jakim modyfikuje wymogi formalne zawierania przez spadkobierców zaliczanych do III grupy podatkowej umowy o opiekę, przy jednoczesnym braku stosownych przepisów przejściowych odnoszących się do osób, które przed wejściem w życie powołanej ustawy z 16 listopada 2006 r. miały podpisaną umowę o opiekę w formie wymaganej przed 1 stycznia 2007 r. oraz sprawowały powyższą opiekę przez okres minimum 2 lat, po czym sprawowały tę opiekę na podstawie umowy o opiekę sporządzonej zgodnie z wymogami powołanej ustawy z 16 listopada 2006 r., a spadkodawca zmarł przed upływem 2-letniego okresu sprawowania opieki na podstawie takiej umowy, jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji,
o r z e k a:
Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) w związku z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 oraz z 2011 r. Nr 75, poz. 398) w zakresie, w jakim nie uwzględnia ulgi podatkowej osoby zaliczanej do III grupy podatkowej, która do 31 grudnia 2006 r. sprawowała opiekę nad spadkodawcą na podstawie umowy zawartej przed organem gminy, a po tym dniu nabyła w drodze spadku prawa wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy z 28 lipca 1983 r., jest niezgodny z zasadą ochrony interesów w toku wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
| Adam Jamróz | ||
| Stanisław Biernat | Zbigniew Cieślak | |
| Maria Gintowt-Jankowicz | Marek Kotlinowski |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4765-wymogi-formalne-zawierania-przez-spadkobiercow-zaliczanych-do-iii-grupy-podatkowej-umowy-o-opieke. Data dodania i pozyskania: 2011-07-05. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.