Wyrok – Hipoteka po podziale nieruchomości a ochrona współwłaścicieli (P 15/12)
Przepis dotyczący hipoteki po podziale nieruchomości został zakwestionowany przez TK 10 lipca 2012 r. z punktu widzenia ochrony własności. Jednocześnie Trybunał uznał go za zgodny z konstytucyjnymi gwarancjami równej ochrony praw majątkowych. Sprawę zainicjował pytaniem prawnym Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu.
Przed sądem toczyło się postępowanie o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości z wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym. Sąd zakwestionował art. 76 ust. 1 zdanie drugie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w brzmieniu nadanym nowelizacją z 26 czerwca 2009 r. Zastrzeżenia dotyczyły skutków podziału dla współwłaścicieli, których udziały nie były obciążone hipoteką.
TK stwierdził niezgodność przepisu z art. 64 ust. 1 i 3 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji. W zakresie kontroli według art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 orzekł zgodność. Umorzył natomiast jako zbędną pozostałą część postępowania, obejmującą wzorzec z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Przewodniczącym składu był Adam Jamróz, a sprawozdawcą Małgorzata Pyziak-Szafnicka. W rozprawie uczestniczyli sąd przedstawiający pytanie, Sejm oraz Prokurator Generalny.
Sentencja
Sygn. akt P 15/12
W Y R O K
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 10 lipca 2012 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Adam Jamróz – przewodniczący
Maria Gintowt-Jankowicz
Wojciech Hermeliński
Marek Kotlinowski
Małgorzata Pyziak-Szafnicka – sprawozdawca,
protokolant: Grażyna Szałygo,
po rozpoznaniu, z udziałem sądu przedstawiającego pytanie prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu:
czy art. 76 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 131, poz. 1075), jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu w dniu 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.),
o r z e k a:
Art. 76 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 i Nr 125, poz. 1368, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 42, poz. 363, z 2004 r. Nr 172, poz. 1804, z 2008 r. Nr 116, poz. 731, z 2009 r. Nr 131, poz. 1075 oraz z 2011 r. Nr 230, poz. 1370) jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na zbędność wydania wyroku.
| Adam Jamróz | ||
| Maria Gintowt-Jankowicz | Wojciech Hermeliński | |
| Marek Kotlinowski | Małgorzata Pyziak-Szafnicka |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4681-podzial-nieruchomosci-obciazenie-hipoteka oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/2323-podzial-nieruchomosci-obciazenie-hipoteka. Data dodania i pozyskania: 2012-07-10. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.