Wyrok – Koszty sądowe dłużnika będącego spółką z o.o. (P 11/10)

Spółek z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczyło rozstrzygnięcie TK z 15 maja 2012 r. w sprawie wyłączenia możliwości zwolnienia dłużnika od kosztów sądowych w postępowaniu upadłościowym. Trybunał uznał, że w odniesieniu do takich spółek art. 32 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Kontrolę zainicjował Sąd Okręgowy we Wrocławiu, przedstawiając pytanie prawne. Dotyczyło ono dłużników, których sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie opłaty sądowej. Sąd wskazywał, że możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów warunkuje rzeczywisty dostęp do wymiaru sprawiedliwości. W pytaniu powołał również art. 2 i art. 32 Konstytucji, obok przepisów dotyczących prawa do sądu oraz dopuszczalnych ograniczeń praw.
TK umorzył pozostałą część postępowania z powodu niedopuszczalności orzekania; rozstrzygnięcie o niekonstytucyjności ograniczył do dłużników mających formę spółki z o.o. Rozprawa odbyła się z udziałem Sejmu i Prokuratora Generalnego. Składowi przewodniczył Wojciech Hermeliński, a funkcję sprawozdawcy pełnił Adam Jamróz.
Sentencja
Sygn. akt P 11/10
W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 15 maja 2012 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Hermeliński – przewodniczący
Stanisław Biernat
Zbigniew Cieślak
Maria Gintowt-Jankowicz
Adam Jamróz – sprawozdawca,
protokolant: Krzysztof Zalecki,
po rozpoznaniu, z udziałem Sejmu oraz Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r., pytania prawnego Sądu Okręgowego we Wrocławiu:
czy art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie wobec dłużnika przepisów o zwolnieniu od kosztów sądowych, jest zgodny z art. 2, art. 32, art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
o r z e k a:
Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, Nr 191, poz. 1484, z 2010 r. Nr 155, poz. 1037, Nr 230, poz. 1509 i Nr 257, poz. 1724, z 2011 r. Nr 85, poz. 458, Nr 106, poz. 622, Nr 138, poz. 810, Nr 142, poz. 828, Nr 199, poz. 1175, Nr 205, poz. 1210, Nr 232, poz. 1377 i Nr 234, poz. 1391 oraz z 2012 r. poz. 173) w zakresie, w jakim dotyczy dłużników będących spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto p o s t a n a w i a:
na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
| Wojciech Hermeliński | ||
| Stanisław Biernat | Zbigniew Cieślak | |
| Maria Gintowt-Jankowicz | Adam Jamróz |
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4666-postepowanie-upadlosciowe-zwolnienie-z-oplaty-sadowej oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/2287-postepowanie-upadlosciowe-zwolnienie-z-oplaty-sadowej. Data dodania i pozyskania: 2012-05-15. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.