Komunikat – Stabilność wyroków a odpowiedzialność państwa za szkodę (SK 4/11)

Rozpatrując skargę Danuty K., TK wskazał na potrzebę ochrony stabilności prawomocnych wyroków i swobody orzekania. Rozstrzygnięcie z 27 września 2012 r. potwierdziło zgodność z Konstytucją wykładni ograniczającej skargę na bezprawne orzeczenie do naruszeń oczywistych, rażących i kwalifikowanych.

Kontrola dotyczyła art. 424¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, a wzorcem był art. 77 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca uważała, że utrwalona wykładnia SN nadmiernie ogranicza możliwość uzyskania odszkodowania od państwa. TK nie podzielił tego stanowiska.

Trybunał wyjaśnił, że odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem wymaga uwzględnienia pewności prawa, bezpieczeństwa jednostki i zaufania do państwa. Znaczenie ma także niezawisłość sędziowska, której elementem jest swoboda rozstrzygania spraw. W ocenie TK te wartości uzasadniają surowsze warunki odpowiedzialności niż przy innych bezprawnych działaniach władzy.

TK rozróżnił również cel skargi kasacyjnej i skargi dotyczącej niezgodności orzeczenia z prawem. Pierwsza prowadzi do korekty rozstrzygnięcia przez zmianę lub uchylenie. Druga służy przygotowaniu podstaw ewentualnego sporu odszkodowawczego ze Skarbem Państwa o szkodę spowodowaną samym wyrokiem. Odmienne funkcje uzasadniają zatem różne przesłanki obu środków. Przewodniczył Wojciech Hermeliński, a sprawozdawcą była Małgorzata Pyziak-Szafnicka.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2364-zasady-wnoszenia-skargi-o-stwierdzenie-niezgodnosci-z-prawem-prawomocnego-orzeczenia oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/2365-zasady-wnoszenia-skargi-o-stwierdzenie-niezgodnosci-z-prawem-prawomocnego-orzeczenia. Data dodania i pozyskania: 2012-09-27. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.