Wyrok – Więź z Polską przy świadczeniach za represje radzieckie (P 8/11)

26 lipca 2012Aktualizacja: 2012-07-26admin

Wyroki TK

Duża sala rozpraw TK — zdjęcie ilustracyjne. Fot. TK.

Wymóg zamieszkiwania w Polsce, służący sprawdzeniu więzi osoby represjonowanej z państwem, przeszedł kontrolę konstytucyjną. TK orzekł o tym 26 lipca 2012 r. po łącznym rozpoznaniu pytań prawnych sądów okręgowych w Szczecinie i Warszawie. Sprawa dotyczyła możliwości ubiegania się o rekompensatę za represje związane z działalnością niepodległościową.

Sądy zakwestionowały art. 8 ust. 2a ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Pytania odnosiły się do osób represjonowanych przez organy radzieckie i do uzależnienia ich uprawnień od zamieszkiwania na terytorium Polski. Wzorce kontroli obejmowały art. 2, art. 32 ust. 1, art. 52 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji.

TK uznał regulację za zgodną z art. 32 ust. 1 i art. 2, o ile nakazuje sądowi sprawdzić aktualny związek wnioskodawcy z państwem przez wymóg zamieszkiwania w Polsce. Wobec art. 77 ust. 2 oraz art. 52 ust. 2 zapadło rozstrzygnięcie, że przepis nie jest z nimi niezgodny. Przewodniczył Andrzej Wróbel, sprawozdawcą był Marek Zubik, a w składzie uczestniczyli również Zbigniew Cieślak, Małgorzata Pyziak-Szafnicka i Stanisław Rymar.

Sentencja

Sygn. akt P 8/11

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 26 lipca 2012 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Andrzej Wróbel – przewodniczący
Zbigniew Cieślak
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar
Marek Zubik – sprawozdawca,

protokolant: Grażyna Szałygo,

po rozpoznaniu, z udziałem Sejmu oraz Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 26 lipca 2012 r., połączonych pytań prawnych:

Sądu Okręgowego w Szczecinie, czy art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, ze zm.) w zakresie, w jakim określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem jako „obecnie zamieszkujących na terytorium RP”, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 52 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji,
Sądu Okręgowego w Warszawie, czy art. 8 ust. 2a ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia przyznanie uprawnienia do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie osobom represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub organy pozasądowe, działające na obecnym terytorium Polski w okresie od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r., za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności, od zamieszkiwania obecnie bądź w chwili śmierci na obecnym terytorium Polski, jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji,

o r z e k a:

Art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, z 1993 r. Nr 36, poz. 159, z 1995 r. Nr 28, poz. 143, z 1998 r. Nr 97, poz. 604, z 2002 r. Nr 240, poz. 2055, z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2007 r. Nr 191, poz. 1372, z 2009 r. Nr 14, poz. 74 oraz z 2011 r. Nr 53, poz. 277) w zakresie, w jakim nakazuje sądowi rozpoznającemu wniosek ocenić istnienie aktualnej więzi wnioskodawcy z Państwem Polskim przez spełnienie przesłanki zamieszkiwania wnioskodawcy obecnie w Polsce, jest zgodny z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 77 ust. 2 i art. 52 ust. 2 Konstytucji.

	Andrzej Wróbel
Zbigniew Cieślak		Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Stanisław Rymar		Marek Zubik

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4690-przeslanki-warunkujace-przyznanie-odszkodowania-za-poniesiona-szkode-uznanie-za-niewazne-orzec. Data dodania i pozyskania: 2012-07-26. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.