Komunikat – Koszty poprawienia orzeczenia referendarza a dostęp do sądu (SK 30/09)

Niepewność, czy skuteczna skarga przyniesie zwrot opłaty, może utrudniać korzystanie z sądu — uznał TK. W wyroku ogłoszonym 7 marca 2013 r. zakwestionował uzależnienie zwrotu od oczywistego naruszenia prawa w postępowaniu nieprocesowym wszczętym z urzędu.

Kontrola objęła art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W badanym zakresie TK stwierdził naruszenie art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zarazem orzekł, że przepis nie jest niezgodny z art. 77 ust. 1 i art. 176 Konstytucji. Wyrok zapadł po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Trybunał podkreślił, że prawdziwość danych w Krajowym Rejestrze Sądowym służy bezpieczeństwu obrotu. Osoba podważająca wpis niezgodny z rzeczywistością działa więc również w interesie publicznym. W postępowaniu uruchomionym z urzędu zwrot przez Skarb Państwa jest jedyną możliwością rozliczenia opłaty poniesionej przez uczestnika, który skutecznie zaskarżył orzeczenie. Dodatkowe wymaganie oczywistości błędu powoduje niepewność finansową i może zniechęcać do skargi.

Pozostałe wzorce TK uznał za nieadekwatne. Regulacja opłat nie zmienia ustroju postępowania ani jego instancyjności; skarżąca mogła zakwestionować postanowienie referendarza i następnie rozstrzygnięcie sądu. TK nie stwierdził też merytorycznego związku zasad zwrotu kosztów z konstytucyjnym prawem do odszkodowania za bezprawne działania władzy. Przewodniczącym był sędzia TK Stanisław Rymar, a sprawozdawcą sędzia TK Zbigniew Cieślak.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2111-zasady-zwrotu-uiszczonej-oplaty-od-skargi-na-orzeczenie-referendarza-sadowego. Data dodania i pozyskania: 2013-03-07. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.