Komunikat – Prawo do obrony wymaga kontroli decyzji o pomocy z urzędu (K 30/11)

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich doprowadził 8 października 2013 r. do zakwestionowania dwóch ograniczeń procesowych. TK uznał, że odmowa udzielenia pomocy obrońcy z urzędu oraz cofnięcie jego wyznaczenia wymagają drogi kontroli.

W przypadku odmowy prezesa sądu wobec niezamożnego oskarżonego Trybunał stwierdził niezgodność art. 81 § 1 Kodeksu postępowania karnego z art. 42 ust. 2 w powiązaniu z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. Brak zaskarżenia cofnięcia pomocy, uregulowanego w art. 78 § 2 kodeksu, naruszył art. 78 w związku z art. 42 ust. 2 Konstytucji. Resztę postępowania umorzono.

TK podkreślił, że gwarancja obrony musi dawać oskarżonemu rzeczywistą możliwość ochrony swoich interesów. Rozstrzygając o przyznaniu obrońcy, prezes sądu decyduje o korzystaniu z prawa podmiotowego. Jest to sprawa wymagająca sądowej weryfikacji. Trybunał nie dostrzegł szczególnych okoliczności usprawiedliwiających jej wyłączenie; samo dążenie do szybkiego procesu nie wystarcza.

Podobne znaczenie ma odebranie już przyznanej pomocy. Może ono zmusić oskarżonego do samodzielnego przedstawiania swojej sprawy, dlatego również wymaga merytorycznej kontroli. Przewodniczącym był Leon Kieres, a sprawozdawcą Marek Zubik.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2213-odmowa-wyznaczenia-obroncy-z-urzedu-zaskarzenie-zarzadzenia-prezesa-sadu oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4631-odmowa-wyznaczenia-obroncy-z-urzedu-zaskarzenie-zarzadzenia-prezesa-sadu. Data dodania i pozyskania: 2013-10-08. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.