Wyrok – Granice gminnych opłat za odpady (K 17/12)

TK uznał 28 listopada 2013 r. za niekonstytucyjny brak ustawowego pułapu opłaty za odpady. Zakwestionował także upoważnienie rady gminy do wprowadzania zwolnień przedmiotowych i ustanawiania dopłat dla właścicieli nieruchomości. Sprawa wynikła z połączonych wniosków Rady Miasta Świdnik i dwóch grup posłów. Kontrola dotyczyła ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym organizacji odbioru odpadów i kompetencji rad gmin.

W odniesieniu do art. 6d ust. 1 i art. 6e TK orzekł zgodność z art. 2 oraz art. 16 ust. 2 zdanie drugie w powiązaniu z art. 166 ust. 1 Konstytucji. Za zgodne z art. 2 uznał również art. 6h i art. 6m ust. 1 w trzech ocenianych powiązaniach: z art. 6c, z art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz z art. 2 ust. 3 tej ustawy. Rozstrzygnięcie dotyczące art. 6d ust. 1 i art. 6e objęło przepisy o przetargach i spółkach gminnych.

Art. 6k ust. 1 i 2 został zakwestionowany w części pomijającej maksymalną stawkę opłaty: TK stwierdził sprzeczność z art. 84 i art. 217 Konstytucji. Za zgodne z art. 168 powiązanym z art. 217 uznał art. 6k ust. 3, art. 6j ust. 2a i art. 6l ust. 1. Natomiast art. 6k ust. 4 narusza te wzorce zarówno w części upoważniającej do zwolnień przedmiotowych, jak i w części pozwalającej ustanawiać dopłaty dla właścicieli. Dla tych dwóch zakresów TK przewidział utratę mocy po 18 miesiącach od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Pozostałą część postępowania umorzono. Obejmowała ona zarzuty wychodzące poza wymienione rozstrzygnięcia, w tym ocenę przepisów przetargowych według art. 9, art. 165 Konstytucji i art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, a także pozostałe wzorce i zakresy dotyczące opłat. Przewodniczyła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, funkcję sprawozdawcy pełnił Stanisław Rymar.

Sentencja

Sygn. akt K 17/12                                              

W Y R O K
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, dnia 28 listopada 2013 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący
Stanisław Rymar – sprawozdawca
Piotr Tuleja
Andrzej Wróbel
Marek Zubik,

protokolant: Krzysztof Zalecki,

po rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawców oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r., połączonych wniosków: 

1) Rady Miasta Świdnik z 5 października 2011 r. o zbadanie zgodności art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897) w zakresie, w jakim dodaje art. 6k i art. 6l do ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008, ze zm.), z art. 168 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 2 Konstytucji,

2) grupy posłów z 18 marca 2013 r. o zbadanie zgodności:

a) art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy z 13 września 1996 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym ustawą z 1 lipca 2011 r. powołaną w punkcie 1, z art. 2, art. 9, art. 16 ust. 2, art. 165 i art. 166 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607, ze zm.),

b) art. 6h ustawy z 13 września 1996 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym ustawą z 1 lipca 2011 r. powołaną w punkcie 1, z art. 2 i art. 217 Konstytucji,

c) art. 6k i art. 6l ustawy z 13 września 1996 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym ustawą z 1 lipca 2011 r. powołaną w punkcie 1, z art. 168 w związku z art. 84 i art. 217 oraz art. 2 Konstytucji,

d) art. 6m ustawy z 13 września 1996 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym ustawą z 1 lipca 2011 r. powołaną w punkcie 1, z art. 2 i art. 84 Konstytucji,

3) grupy posłów z 8 maja 2013 r. o zbadanie zgodności art. 6j ust. 2a oraz art. 6k ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z 13 września 1996 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. poz. 228), z art. 2, art. 20, art. 84, art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji,

o r z e k a:

I

1. Art. 6d ust. 1 i art. 6e ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 i 951 oraz z 2013 r. poz. 21, 228 i 888) są zgodne z art. 2 oraz z art. 16 ust. 2 zdanie drugie w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 6c ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.

3. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.

4. Art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 są zgodne z art. 2 Konstytucji.

5. Art. 6k ust. 1 i 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest niezgodny z art. 84 i art. 217 Konstytucji.

6. Art. 6k ust. 3 i art. 6j ust. 2a ustawy powołanej w punkcie 1, są zgodne z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.

7. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do wprowadzenia zwolnienia przedmiotowego, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.

8. Art. 6k ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do ustanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości, jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.

9. Art. 6l ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 168 w związku z art. 217 Konstytucji.

II

Przepisy wymienione w części I w punktach 7 i 8, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto p o s t a n a w i a:

na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

Stanisław Rymar

Piotr Tuleja                                                                               

Andrzej Wróbel 

Marek Zubik                                                                           

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5635-utrzymanie-czystosci-i-porzadku-na-terenie-gminy-ustalanie-oplaty-za-gospodarowanie-odpadami-kom oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/4572-utrzymanie-czystosci-i-porzadku-na-terenie-gminy-ustalanie-oplaty-za-gospodarowanie-odpadami-kom. Data dodania i pozyskania: 2013-11-28. Dostosowano formatowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.