Komunikat – Ustawowe ograniczenia swobody gmin w sprawie opłat za odpady (K 17/12)

Opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów jest daniną publiczną, choć nie ma charakteru podatku — wskazał TK po rozpoznaniu 28 listopada 2013 r. wniosków Rady Miasta Świdnik i grup posłów. Trybunał zakwestionował brak maksymalnej stawki oraz zbyt szeroką swobodę rad gmin w ustalaniu zwolnień i dopłat.

TK uznał, że art. 6k ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach narusza art. 84 i art. 217 Konstytucji przez pominięcie górnej granicy opłaty. Art. 6k ust. 4 okazał się sprzeczny z art. 168 powiązanym z art. 217 w zakresie zwolnień przedmiotowych oraz dopłat dla właścicieli nieruchomości. Ustawa nie wyznacza dostatecznych zasad tych rozwiązań, pozwalając radom samodzielnie kształtować zakres ulg i modyfikować zasady ponoszenia należności.

Nie podzielono natomiast zastrzeżeń do jasności przepisów o przetargach, udziale spółek gminnych oraz obowiązkach właścicieli w sprawie opłat i deklaracji. W ocenie TK regulacje pozwalają ustalić podmiot zobowiązany także w budynkach wielolokalowych i przy zbiegu różnych praw do nieruchomości. Obowiązek przetargu ogranicza samodzielność gmin, lecz służy ochronie środowiska, gospodarce rynkowej i wolności gospodarczej. Gminy zachowują możliwość wykonywania zadania, a ich spółki mogą uczestniczyć w przetargach.

Za zgodne z badanymi wzorcami uznano także art. 6k ust. 3, art. 6j ust. 2a oraz art. 6l ust. 1. TK zaznaczył, że ustawa musi określać granice lokalnych kompetencji daninowych, a akty prawa miejscowego podlegają ogłoszeniu i kontroli właściwych organów oraz sądów.

W odniesieniu do zakwestionowanych upoważnień dotyczących zwolnień i dopłat TK odroczył utratę mocy o 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W pozostałej części umorzył sprawę z powodu niedopuszczalności orzekania. Rozprawę prowadziła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, sprawozdawcą był Stanisław Rymar.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/5638-utrzymanie-czystosci-i-porzadku-na-terenie-gminy-ustalanie-oplaty-za-gospodarowanie-odpadami-kom. Data dodania i pozyskania: 2013-11-28. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.