Komunikat – Ochrona rodzicielstwa także po śmierci dziecka (P 33/12)
Prawo do ustalenia rzeczywistego pochodzenia dziecka obejmuje także możliwość podważenia przypisanego ojcostwa — wskazał TK w wyroku z 26 listopada 2013 r. Sprawa dotyczyła przepisów, które po śmierci dziecka zamykają drogę do zaprzeczenia ojcostwa. Pytania prawne złożyły sądy w Jeleniej Górze i Bydgoszczy.
Trybunał zakwestionował art. 71 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz, w zakresie zaprzeczenia ojcostwa, art. 456 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Uznał ich sprzeczność z art. 47 powiązanym z art. 31 ust. 3 i art. 18 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
W ocenie TK ustalanie więzi rodzinnych zgodnie z biologicznym pochodzeniem może podlegać ograniczeniom, zwłaszcza dla dobra dziecka. Nie usprawiedliwia to jednak bezwzględnego utrzymywania stanu cywilnego po jego śmierci. Ustawowa zasada niezmieniania tego stanu ingeruje nadmiernie w prawa matki, ojca biologicznego i mężczyzny uznawanego prawnie za ojca, a także w dobro ich rodzin.
Trybunał podkreślił znaczenie uczuć rodziców i potrzeby ustalenia rodzicielstwa również wtedy, gdy dziecko zmarło przed narodzinami lub po urodzeniu. Brak możliwości zbudowania z nim więzi rodzinnej nie przekreśla tej potrzeby. Rozprawie przewodniczył Stanisław Biernat, sprawozdawcą był Zbigniew Cieślak. Marek Kotlinowski złożył zdanie odrębne.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/5580-zaprzeczenie-ojcostwa oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5579-zaprzeczenie-ojcostwa. Data dodania i pozyskania: 2013-11-26. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.