Komunikat – TK zakwestionował brak zabezpieczeń w wojewódzkim janosikowym (K 13/11)

Wyrównywanie dochodów samorządów nie może pozbawiać województwa środków potrzebnych do samodzielnego wykonywania jego zadań — podkreślił TK. Rozpoznając 4 marca 2014 r. wniosek Sejmiku Województwa Mazowieckiego, zakwestionował brak zabezpieczeń przed nadmiernym uszczuplaniem dochodów własnych w mechanizmie janosikowego.

Art. 31 i art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uznano w tym zakresie za niezgodne z art. 167 ust. 1 i 2 w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji. Art. 9 ust. 5 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oceniono jako wzorzec nieadekwatny, orzekając brak niezgodności. Kontrolę zmian mechanizmu na lata 2010–2011, zawartych w art. 6 ust. 1 i 2 nowelizacji dotyczącej autostrad, umorzono jako zbędną.

TK wskazał, że dochody województw są silnie zależne od koniunktury gospodarczej. Ustalanie wpłat na podstawie danych sprzed dwóch lat może w okresie spowolnienia łączyć spadek wpływów z wysokim obciążeniem wyliczonym według lepszych wyników. Zdaniem Trybunału system powinien uwzględniać rzeczywistą kondycję płatnika i chronić znaczącą część jego dochodów.

Trybunał uznał solidarnościową funkcję wyrównywania, lecz zakwestionował możliwość obniżenia sytuacji płatnika poniżej przeciętnej bez mechanizmu jej poprawy. Przy ocenie zamożności samorządów trzeba brać pod uwagę zarówno dochody, jak i potrzeby wydatkowe. TK zwrócił również uwagę, że subwencję regionalną otrzymują wszystkie województwa, w tym wpłacające środki, co świadczy o wykroczeniu mechanizmu poza niezbędny zakres.

Utratę mocy przepisów odroczono o osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Trybunał uzasadnił ten okres złożonością materii i potrzebą przygotowania nowych rozwiązań. Składowi przewodniczył Wojciech Hermeliński, a funkcję sprawozdawcy pełnił Stanisław Rymar.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/6738-dochody-jednostek-samorzadu-terytorialnego-autostrady-platne. Data dodania i pozyskania: 2014-03-04. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.