Wyrok – Zwrot nieruchomości po zrealizowaniu celu wywłaszczenia (P 38/11)

Stosowanie nowych przesłanek zwrotu do nieruchomości, na których wcześniej wykonano cel wywłaszczenia, było przedmiotem wyroku TK z 13 marca 2014 r. Sprawę zainicjował pytaniem prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Rozprawa odbyła się 6 marca 2014 r., z udziałem sądu pytającego, Sejmu i Prokuratora Generalnego.
Sąd zakwestionował art. 1 pkt 89 lit. a w powiązaniu z art. 19 nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z 28 listopada 2003 r. Wskazał na zakaz wstecznego działania prawa i ochronę samodzielności samorządu. W rozpoznawanej przez niego sprawie inwestycje wykonano około 21 lat po decyzji wywłaszczeniowej. Nowa regulacja wiąże zbędność nieruchomości z niezrealizowaniem celu w ciągu 10 lat.
TK uznał art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji w określonym zakresie. Rozstrzygnięcie dotyczy gruntów wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r., jeżeli cel wywłaszczenia był już wykonany w chwili wystąpienia o zwrot, a zarazem przed 22 września 2004 r. Przewodniczył Andrzej Wróbel, a obowiązki sprawozdawcy pełnił Mirosław Granat.
Sentencja
Sygn. akt P 38/11
WYROK
w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Warszawa, dnia 13 marca 2014 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Andrzej Wróbel – przewodniczący
Mirosław Granat – sprawozdawca
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Marek Zubik,
po rozpoznaniu, z udziałem sądu przedstawiającego pytanie prawne oraz Sejmu i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r., pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie:
czy art. 1 pkt 89 lit. a w związku z art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.), w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji,
orzeka:
Art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, Nr 106, poz. 675, Nr 143, poz. 963, Nr 155, poz. 1043, Nr 197, poz. 1307 i Nr 200, poz. 1323, z 2011 r. Nr 64, poz. 341, Nr 106, poz. 622, Nr 115, poz. 673, Nr 129, poz. 732, Nr 130, poz. 762, Nr 135, poz. 789, Nr 163, poz. 981, Nr 187, poz. 1110 i Nr 224, poz. 1337, z 2012 r. poz. 908, 951, 1256, 1429 i 1529, z 2013 r. poz. 829 i 1238 oraz z 2014 r. poz. 40) w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Andrzej Wróbel
Mirosław Granat
Piotr Tuleja
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
Marek Zubik
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/6757-wywlaszczenie oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/6728-wywlaszczenie. Data dodania i pozyskania: 2014-03-13. Dostosowano formatowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.